ब्लग - साहित्य / हाम्रो लेख

दशैंका १० वटा कामहरु, दशैं चेकलिष्ट




   Suyog Dhakal - Sep 21 2017

सुनसरीका शुभकरण तफ्दार ओमनको मस्कट बिमानस्थलवाट भाद्र २७ मा दशैं अनि तिहारका लागि २ बर्षपछि काठमाडौंका लागि उडे । २ बर्षपछिको देशको भूमिमा टेक्दा अनि स्वदेशी स्पर्शले उनको दशैं अनि तिहारको मज्जा दुईगुणा भएको हो । भोलिपल्ट श्रम बिभाग गएर केही बुझेर उनि पर्सिपटकको बिहानै माईक्रो चढेर गाँउ लागेका छन् ।

त्यसतै महोत्तरीका अमोद शाह भनें दुबईमा पोहोर सालको खुशी साँच्दै अमिलो मन बनाएर बसेका छन् । सन् २०१९ मा उनि नेपाल आउने छन्, तीन महिनाका लागि । दशैंको समयमा देश फर्किएर गाँउमा सबैलाई प्राजेक्टर मार्फत फिल्म देखाउने उनको रहर छ ।

चाहे खाडीको मरुभूमि होस् या यूरोपका हिँउहरु, समथर मैदान हुन् या समुन्द्र तटहरु दशैंले छोएको छ, नेपाली हृदयहरु ।

खुल्ला निलो आकाश, चिसिँदै गरेको बतास, केही जोड मुस्कानहरु अनि केही थान रहरहरु । दशैं त्यो हो जुन मुस्कानमा घुलेर आँउछ, पिढिँमा बसेर बर्षभरि कुरेर बसेकी आमाको मुस्कान अनि छोराछोरीका आगमन हो दशैं ।

बर्षभरिको बूवा को चियागफ अनि चियापसलका कुराहरुमा जोडिएका छोराछोरीको संभवत सबैभन्दा लामो बर्षेनी बसाई हो दशैं । कति बूवाआमाले यसपाला दशैंमा आफ्ना छोराछोरीका निधार रंगाउन पाउनेछन् भनें कतिले अर्को बर्ष या पटक लाई साँचेका छन् ।

बैदेशिक रोजगारीमा गएका बूवाको आगमन मा हाँसेकी छोरीको मृगतृष्णा हो दशैं, रातो राम्रो अनि गुलियो मिठो हो दशैं । कति ठूलदाई , सानदाई अनि दिदीहरु यसपाला दशैंमा आउने सोचमा छन र कति छैनन ? कति घर यसपाला उज्यालो हुनेछ र कति को दशैं चुपचाप हुनेछ ?

गाँउगाँउमा लागेका दशैंका मेला अनि कालीमन्दिर को नौरथा अर्चनाहरु तपाँईको पखाईमा रहने छन् । प्रस्तुत छ, दशैंमा अति महत्व राख्ने र हतार हुने १० वटा कामहरु , आआफ्नो चेक लिस्टमा यि कामहरु भए
या भएनन् कृपया बिचार गर्नुहोला है ।

१ दशैं पेश्की कति आँउछ हिसाब किताब र योजना
अब यो अर्थ बिना त दशैं ले स्वरुप नै लिदैंन नि । दशैंमा कर्मचरीहरु धेरैको केही न केही रमक कुनै स्वरुपमा बढि आँउदछ, घर जाँदा लिएर गएको झोलाको आकार र तौलमा न दशैं लुकेको हुन्छ ।

२ घर जाने फर्किने टिकट या योजना
दशैंको एउटा रमाइलो भनौं या अफ्ठेरो तर हरेक बर्ष सरकारले टिकटको व्यबस्था सहज पारिएको भन्छ तर हरेक बर्ष नै टिकटको जोहो अफठेरो हुन्छ ।

३ खसी किन्ने या मासु किन्ने जोहो

दशैं को अर्को लर्को हो मासु खाने लर्को । कत्रो खसी या कति मासु सधैं एउटा चर्चाको बिषय हो ।

४ लुगा जुत्ता किन्ने, कसलाई के किनीदिने भन्ने जोहो
कमाउने ले नकमाउनेको ईच्छा साकार पार्नु नै त दशैं को प्रतिरुप हो ।

५ नयाँ नोट साट्ने काम
नयाँ कडक नोटहरु राष्ट्र बैंक या अन्य ठाँउवाट साट्ने लालसा धेरैको हुन्छ । टीकाटालो गर्दा नयाँ नोटको
रौनक गज्जब हुन्छ ।

६ लिगें पिगं कहाँ हाल्ने र कसले हाल्ने ?
गाँउघरमा पुगेपछि लिगें पिगं हाल्ने अर्को रौनक पनि व्यापक हुन्छ । बाँस कहाँवाट ल्याउने, डोरी बाट्ने कि किन्ने आदि जस्ता प्रश्नहरु पनि दशैंको रमाईलो तैयारी हो ।

७ घर लिपपोत अनि सरसफाई
घर वरिपरिको उम्रेका घाँसहरु ताछ्ने, खाल्डाखुल्टी पुर्ने अनि सजाउने कार्य पनि दशैंको अर्को तयारीको क्रम हो । गाँउघरमा त झन सामुहीक टोल सरसरफाई गर्ने, घरलाई सेतो कमेरो माटो या रातामाटा ले लिप्ने हुन्छ । आँगनलाई पनि सिनित्त लिप्ने अनि सफा गर्ने चलन हुन्छ ।

८ टिका कुन कोठामा लाउने
कुन कोठा या कुन ठाँउमा टिका लगाउने भन्ने तर्क, बितर्क अनि पुराना बर्षहरुको रित अनुरुप यो ठाँउमा भन्ने चलन हुन्छ ।

९ कसलाई कत्ति दक्षिणा दिने, खाम सहितको योजना
सामान्यतया छोरीचेली र कुटुम्बलाई टीका लगाएर दक्षिणा दिइन्छ । को को आउछन् र कति दक्षिणा दिने भनेंर पूर्व तयारी पनि दशैं को एउटा कार्य हो ।

१० टीको थाप्न कता कता र कसरी जाने ?
मामाघर जाने कि नजाने रु ससुराली जाने कि नजाने रु कता कता जाने अनि के मा जाने नजाने भन्ने कुरा ले पनि दशैंमा ठूलै महत्व राख्दछ । ल है के के काम भयो र के बाँकी छ, बिचार गरौं ।

बडादशैंको शुभकामना ।

सुयोग ढकाल

Date Converter

Foreign Exchange

  • Currency
  • Buy
  • Sell
  • Indian Rupee (100)
  • 1.6
  • 1.6015
  • U.S. dollar
  • 103.76
  • 104.36
  • European euro
  • 122.58
  • 123.29
  • UK pound sterling
  • 136.78
  • 137.57
  • Swiss franc
  • 105.7
  • 106.31
  • Australian dollar
  • 81.42
  • 81.89
  • Canadian dollar
  • 83.12
  • 83.6
  • Singapore dollar
  • 76.35
  • 76.79
  • Japanese yen (10)
  • 9.16
  • 9.22
  • Chinese renminbi (Yuan)
  • 15.67
  • 15.76
  • Saudi Arabian riyal
  • 27.67
  • 27.83
  • Qatari riyal
  • 27.38
  • 27.54
  • Thai baht
  • 3.13
  • 3.15
  • UAE Dirham
  • 28.25
  • 28.41
  • Malaysian ringgit
  • 24.56
  • 24.7
  • Korean Won (100)
  • 9.17
  • 9.23
  • Swedish Krone
  • 12.71
  • 12.79
  • Danish Krone
  • 16.47
  • 16.56