ब्लग - साहित्य / नेपाली चाडपर्व तथा महत्त्वपूर्ण दिनहरु

'भानु जयन्ती'





एउटा सामान्य घाँस काट्ने घाँसीको प्रेरणाबाट नेपाली भाषाको चौतर्फी विकासमा महत्वपूर्ण भुमिका खेल्ने तपार्इं हाम्रा आदिकवि भानुभक्त आचार्यको जन्म जयन्ती, आज 'भानु जयन्ती' ।

रामायण खण्डकाव्यलाई संस्कृतबाट नेपालीमा उल्था गर्ने ठूलो र महत्वपूर्ण जमर्को गरेका भानुभक्त आचार्य नेपालका प्रथम कवि अर्थात आदि कविका रुपमा चिनिन्छन । संस्कृत बुझ्ने र पढ्न सक्नेको मात्र सिमीत पहुँचमा रहेको रामायणलाई नेपाली भाषामा रुपान्तरण गरेर भानुभक्तले समाजलाई एउटा ठूलो र अमर उपहार दिएका छन् । भानुभक्तका कृतिहरुमा नेपाली समाज र परिवेषको मिठास आउने गर्दछ । समाजका यथार्तपरक घटना र परिवेषलाई चित्रण गर्दै साहित्यमा उतार्ने भानुभक्तका लेखाइमा सरलता, धार्मिकता र राष्ट्रियताको अदभूत संगम पाईन्छ । कतिपय भानुभक्तका रचना र सृजनाहरु कवि मोतिराम भट्टले जर्गेना र प्रचार प्रसार गरेका छन यस अर्थमा मोतिराम भट्ट र भानुभक्त दुवैको नाम अन्योन्याश्रित रहेको पनि पाइन्छ ।

पन्ध्रौं शताब्दीमा खस राज्यको पतन पश्चात खस भाषा पनि बोलीचालीमा मात्रै सिमित थियो जुनबेला कुनै पनि औपचारीक परिवेषमा या लिखितममा खस भाषाको प्रयोग हुँदैनथ्यो । दक्षिण एसिया अझ नेपालमा संस्कृत भाषाको विशेष पकड थियो । सँस्कृतमा लेखिएको रामायणलाई पढेर सुनाइएपनि समाजमा अधिकांशमा साक्षरता नभएकाले कसैले बुझ्दैनथे तर भानुभक्तले बोलीचालीको नेपाली सरल भाषामा रामायण ल्याएपछि भाषा र साहित्यमा सामान्य मानिसहरुको पहुँच र प्रेम बढेर गएको पाइन्छ । इतिहास र भानुभक्त रामायणका पानाहरु अहिले पनि साक्षी छन जसमा उनले रामायणका हरफहरुलाई अत्यन्तै मिठा छन्दमा प्रस्तुत गरेको पाइन्छ जसलाई सुन्ने जो कोहीलाई त्यो कुनै कविता या गीत नै हो जस्तो भान हुन्छ । भानुभक्त युवक छँदा एकदिन उनको भेट एकजना घाँसीसँग भयो, धनी परिवारका भानुभक्त र गरिब घाँसीसँगको त्यो भेट नै उनको जीवनको एउटा अविस्मरणीय संकल्प बन्न गयो । गरिब भएतापनि घाँसी समाजकालागि केहि दिन चाहन्थ्यो र घाँसीको त्यही बानीबाट प्रभावित भानुभक्तले समाजलाई भाषा र साहित्य मार्फतबाट धेरै कुरा दिएर गए ।

नेपाली भाषा र साहित्य आज पनि भानुभक्तले खोस्रेर शुरु गरेका पथहरुमा यात्रा गर्दै छ, उनले गोडमेल गरेका शब्दका फूलवारीमा बिहार गर्दैछ । भानु जयन्तीको यो ऐतिहासिक दिनमा 'हाम्रो पात्रो' आफ्ना प्रयोगकर्ताहरु समक्ष भानुभक्तले घाँसीसँग भेट भएपछि लेखेका कविताका भाव जस्ताको त्यस्तै प्रस्तुत गर्न चाहन्छ ।

''भरजन्म घासँ तिर मन दिई 
धन कमायो
नाम् केही रहोस् पछी भनि
कुँवा खनायो 
घाँसि दरिद्र घरको 
तर बुद्दि कस्तो
 भानुभक्त धनी भइकन
आज एस्तो
मेरो इनार,   सत्तल पाटी केही छन्
जे चिज  धनहरु छन्
घर भित्र नै छन्
त्यस घाँसीले कसरी
आज दिएछ अर्ती
धिक्कर हो मकन
बस्नु नराखी किर्ती ''

- हाम्रो पात्रोकाेलागि सुयोग ढकालले तयार पार्नुभएको



Downloads


Contact

Buddhanagar-10, Kathmandu (Nepal)
Tel: +977 2298599
Email: [email protected]

Date Converter

Foreign Exchange

  • Currency
  • Buy
  • Sell
  • Indian Rupee (100)
  • 1.6
  • 1.6015
  • U.S. dollar
  • 109.18
  • 109.78
  • European euro
  • 127.81
  • 128.51
  • UK pound sterling
  • 145.44
  • 146.24
  • Swiss franc
  • 110.19
  • 110.79
  • Australian dollar
  • 82.25
  • 82.7
  • Canadian dollar
  • 84.63
  • 85.1
  • Singapore dollar
  • 81.16
  • 81.61
  • Japanese yen (10)
  • 9.95
  • 10.01
  • Chinese renminbi (Yuan)
  • 17.09
  • 17.18
  • Saudi Arabian riyal
  • 29.11
  • 29.27
  • Qatari riyal
  • 29.99
  • 30.15
  • Thai baht
  • 3.4
  • 3.42
  • UAE Dirham
  • 29.72
  • 29.89
  • Malaysian ringgit
  • 27.41
  • 27.57
  • Korean Won (100)
  • 10.08
  • 10.14
  • Swedish Krone
  • 12.42
  • 12.49
  • Danish Krone
  • 17.15
  • 17.25

Hamro Team

सम्पादक

सुदिना गौतम

व्यवस्थापक

सन्तोष कुमार देवकोटा

लेखक

सुयोग ढकाल

फोटो पत्रकार

आनन्द कुमार महर्जन

कला पत्रकार

मन्दिप गौतम