ब्लग - साहित्य / नेपाली चाडपर्व तथा महत्त्वपूर्ण दिनहरु

विश्व दुर्व्यसन बिरुद्धको दिवस





सन् २०१७ , २६ जुन

बिहानको १० बजे माने (नाम परिवर्तन) को दिन शुरु हुन्छ । उठ्ना साथै उस्ले सर्वप्रथम केहि रसायनहरुको धुलोलाई सानो चम्चामा राखेर तातो बनाउँछ, अनि त्यस धुलोलाई केहि पानी हालेर घोलेर सुईमार्फत सिरिन्जमा हाल्दछ । हातमा रबरको डोरीले एकातर्फ बाँधेर उस्ले त्यो रसायन आफूमा सुईमार्फत लगाँउदछ । मानेको हातभरि यसरी सुई लगाएका दागहरु छन् तसर्थ उसले दागहरु लुकाउन हाफ शर्ट लगाउन सक्दैन । जस्तै गर्मीमा पनि उसले पुरै हात छोप्ने लुगा लगाउँदछ भने उसका केही यस्ता साथीहरु यी दागहरु लुकाउन पाखुरा र हातमा सरोवरी ट्याट्टु लगाउने गर्दछन पनि । 


सम्पन्न परिवारको मानेमात्र नभई अन्य धेरै परिवारका, बाबुआमाका सपना बोकेका, समाजका होनहार आशालाग्दा मान्छेहरु यस्तै लागुऔषधको दुव्यर्सनका फसेका छन् । साथीसंगत, समय, चाह, फेशन, बिछोड, समपन्नता, गरिबी र बाटो बिराएको जस्ता धेरै परिभाषाले दुव्यर्सनलाई व्याख्या गर्न खोजिएतापनि दुव्यर्सन विरुद्ध समाज, राष्ट्र अनि विश्व अझै प्रभावकारी रुपमा एकरुप हुनसकेका छैनन् । मानेलाई पहिले नशानै जीवन जस्तो लागेको थियो रे, तर सुस्तरि जीवनको खोजीमा नशामा डुब्दै जाँदा अब जीवन बिलाएर उनको पोल्टोमा नशामात्र बाँकी छ । माने त एउटा प्रतिनिधीपात्र न हो, लागुऔषध दुव्यर्सनको वृत र चरित्रहरु त हाम्रो समाजमा हामीले देख्दै आएको छौ नि विभिन्न स्वरुपमा । पशुपती क्षेत्र काठमाडौमा नशाजन्य पदार्थ सुँघेर बेहोशीमा बसेका साना कलिला भाईबुइना देखि तारेहोटलमा नशाजन्य एैयाश गर्ने पुंजीपतीसम्म, एक चिलिम गाँजा माग्दै हिँडेको देखि ओखती पसलमा सामान्य रोगका ओखतीहरु धेरैसख्याँमा खरिद गरि सेवन गरेर सुत्ने सम्म दुव्यर्सनका स्वरुप अनेक छन् । 


कोही डर भगाउन त कोही सिर्जनात्मकता बढाउन सेवन गर्ने गरेको बयान दिन्छन तर यथार्थ त के हो भने दुव्यर्सनीले दुव्यर्सन सँगै जीवन पनि खाईरहेका हुन्छन्, छोटो अवधीमै सकिने गरि । दुव्यर्सनलाई विमारीको रुपमा व्याख्या गरिएको पाइन्छ, यस्तो विमारी जहाँ दुव्यर्सनीको दिमागका न्यूरनेनहरु कुनै रसायन या लागुऔषधीको प्रयोग सँगै चल्दछन । यी लागुऔषधको प्रयोगले दुव्यर्सनीको सोच, निर्णय, समबन्ध र मानसिकतामा गहिरो प्रभाव पारेको हुन्छ । यसता लागुऔषधीहरुको उपलब्धताकालागि दुव्यर्सनीहरु जेजस्तै अपराध या कुराहरु गर्न पनि पछि पर्दैनन् । 

जङ्ककी हुने चक्करमा धेरै नेपाली छोराछोरीहरु दुव्यर्सन हुन पुगेका छन्, संसारकै चित्रमा पनि लागुऔषधको कारोवारीहरुको कार्य संस्थागत हुँदै गएर हामीसबैजना उनिहरुको व्यापारवृत को जोखिममा छौ । जङ्ककी भन्ने शब्द हामीमाझ धेरै चर्चित छ, यसको शाब्दिक अर्थ भने लागुऔषधको दुव्यर्सन गर्ने लापरवाह व्यक्ति भन्ने बुझिन्छ है । 


संसारभरिको लागुऔषध दुव्यर्सनको समस्यालाई एकतावद्ध रुपमा संवोधन गर्नकालागि हरेक वर्षको जुन २६ तारिखमा अन्तराष्ट्रिय दुव्यर्सन विरुद्धको दिवस मनाइन्छ । संयूक्त राष्ट्रसँघको सन् १९८७ मा भएको साधारणसभाले जुन २६ लाई दुव्यर्सन विरुद्धको दिवसका रुपमा मनाउने निर्णय गरेको हो । 


नेपालमा पनि संसारका अन्य देशहरुझै दुव्यर्सन गैरकानुनी हो तर संसारका अन्य देशहरुझै नेपालमा पनि दिनानुदिन दुव्यर्सनको समस्या बढ्दो छ । आखिर कहाँ छ त ? यो लहरोको पहरो ? किन थामिदैन यसको आपूर्ति ?
एयरपोर्ट वाट दुख्ख गरेर कमाएको पैसोले ल्याएको केही थान ल्यापटप र क्यामरा सम्म छिराउन घुस खुवाँउन पर्दछ, केही थान फारम भर्न पर्दछ । तर कुन्नी कतावाट भित्रिनेरहेछ विदेशवाट आयात गरिएका लागुऔषध, हरेक दिन गल्ली गल्लीमा वेचिन्छन र सरकारको मौनता र गतिहिनता घृणायोग्य छ । 


दुव्यर्सनमा फसेकाहरुलाई पनि सहि मार्ग देखाउन, परामर्श र आत्मबल दिन नेपाली समाज कत्तिको सक्षम छ त?
सुधारगृहरुको प्रभावकारिता अनि समाजसँगको समन्वय अत्यन्त जरुरी छ । 


माथि उल्लेख गरेका प्रतिनीधीपात्र माने पनि सुधारगृह वाट समाज फर्केका थिए तर समाजको नजरिया, पूर्वाग्रह अनि समाजमा लागुऔषधको सरल उपलब्धताले उनलाई फेरि त्यही पूर्यायो । यूवाहरुलाई खेलकुद, अध्यन अनि विभिन्न सिर्जनात्मक कुराहरुमा लगाउन जरुरी देखिन्छ । दुव्यर्सनीहरुलाई समाजमा पूर्नस्थापित गरौ अनि नशा हैन जीवनमा उदेश्य खोज्न सिकौ अनि सिकाऔ ।


जयहोस् 

सुयोग ढकाल







Date Converter

Foreign Exchange

  • Currency
  • Buy
  • Sell
  • Indian Rupee (100)
  • 1.6
  • 1.6015
  • U.S. dollar
  • 102.96
  • 103.56
  • European euro
  • 115.04
  • 115.71
  • UK pound sterling
  • 130.38
  • 131.14
  • Swiss franc
  • 105.84
  • 106.46
  • Australian dollar
  • 77.72
  • 78.17
  • Canadian dollar
  • 77.34
  • 77.79
  • Singapore dollar
  • 74.1
  • 74.53
  • Japanese yen (10)
  • 9.27
  • 9.32
  • Chinese renminbi (Yuan)
  • 15.07
  • 15.16
  • Saudi Arabian riyal
  • 27.45
  • 27.61
  • Qatari riyal
  • 28.02
  • 28.18
  • Thai baht
  • 3.03
  • 3.05
  • UAE Dirham
  • 28.03
  • 28.2
  • Malaysian ringgit
  • 24.02
  • 24.16
  • Korean Won (100)
  • 9.01
  • 9.06
  • Swedish Krone
  • 11.79
  • 11.86
  • Danish Krone
  • 15.47
  • 15.56