Get hamro Patro on the go

Try our free app loved by more than 1,000,000 users


ब्लग - साहित्य / नेपाली चाडपर्व तथा महत्त्वपूर्ण दिनहरु

चैते दशैं



वर्ष २०७३ को संघारमा आईपुगियो है, वर्षभरिका हरेक नेपाली , अन्तराष्ट्रिय अनि साँस्कृतीक, मौलीक दिवसहरुको वर्षभरि जानकारी दिने हाम्रो पात्रोका हामी तपाँईका सहयात्रीहरुलाई पनि आज चैत्र महिनाको २२ गतेसम्म अर्थात् यस वर्षको चैतेदशै सम्म आईपुग्दा एकतर्फ गएको वर्षको विदाईको तर्कना छ भने अर्को तर्फ नयाँ वर्षको रौनक चढेको छ । 


दशै अर्थात नेपालीहरुको महान चाड अनि नवरात्रिका रुपमा प्रसिद्ध छ । यो चैते दशैँ पनि एउटा महत्पूर्ण अनि असोन कार्तिकमा आउने मुख्य दशैको एउटा प्रतिबिम्ब चाड हो । पुराना कथनहरुका अनुसार पहिले पहिले मुख्य दशैँ चैतमा पर्ने गर्दथ्यो तर उक्त समयमा सुख्खा भएर खडेरी पर्ने भएकाले दशैको गरिष्ठ भोजन अनि हिँडडुलले धेरैजना बिरामी परेपछी दशैलाई वर्षको मध्यमा सारीएको भनिन्छ । जे होस् जसो होस्, चैते दशैको रौनक पनि कम छैन् । चैते दशैलाई कतिपय ठाँउमा सानो दशै भन्ने चलन पनि छ भने भारत, बंगलादेश अनि म्यानमारमा चैते नवरात्रि भन्ने चलन पनि छ । जे होस् यस वर्ष २०७३ को चाडपर्वको श्रृखलालाई यस वर्षको चैते दश अनि भोलीको रामनवमीले समापन गरेको छ, यी पवहर्रु नै यस वर्षकालागी लगभग अन्तिम पर्व हो है । अब आजको अष्टमी पछीको भोलीको राम नवमी अनि सकिए यस वर्षका चाडहरु ।
वास्तवमा दशै भन्ने वित्तिकै दशमी भन्ने बुझिन्छ, तर फेरि नेपालमा दशैको रौनक चाँही अष्टमीको दिन बली दिने कुराहरुमा धेरै जसो केन्द्रित रहन्छ । आजको दिन पनि तिथीका हिसाबले अष्टमी हो । दानवीय शक्तिमाथि दैवी शक्तिको विजय उत्सवका रुपमा मनाउने गरिन्छ र चैते दशैंमा पनि मुख्य दशैमा झै देवी पिठहरुमा पशुबली भोग दिने गरिन्छ । आज चैत शुक्ल अष्टमिका दिन उपत्यकाभित्र गुह्येश्वरी, दक्षिणकाली, शोभाभगवती, रक्तकाली, नक्साल भगवती, मैतिदेवी र संकटामा बिहानैदेखि दर्शनार्थीको घुइचो लाग्ने गर्दछ । 

तलेजु भवानी, हनुमान ढोका दरबार स्क्वायर, भक्तपूर दरबार स्क्वायर लगायतका उपत्यकाका मन्दिरहरुमा आज बली दिईन्छ र यस्ता बली दिने कार्यक्तहरुमा नेपाली सेनाको सहभागीता रहन्छ । यसता बली दिएका क्रियाकलापहरु पर्यटकहरुले सार्वनजिक रुपमा हेर्न पाँउछन्, पर्यटकिय रुपमा पनि आजको चाड उत्तिकै महत्पूर्ण छ । अर्कोतर्फ प्राचीन समय देखिनै काठमाडौ उपत्यकाका यी देवालयहरुमा बली चढाउने क्रम निरन्तर चलिरहेको छ । उपत्यका बाहिर पनि भगवति मन्दिरहरु अनि शक्तिपीठहरुमा पनि दर्शनार्थीको घुइँचो हुने गर्दछ । कतिपय भगवति मन्दिर क्षेत्रमा भने भव्य मेला लाग्ने गर्दछ ।

आजकै दिनमा भगवान श्रि रामचन्द्र आफ्नो १४ वर्षे बनवास सकाएर अयोध्या फिर्नुुभएको मानिन्छ, आफ्नी श्रिमती सीताको अस्मिता रक्षार्थ अनि पापी रावणको दुस्साहस र असुरमुखी ब्यवहारवाट संसारलाई जोगाउन भगवान श्रि रामले रावणको वध गर्नुभएको थियो । यसरी रावणको वध गर्नका लागी देवी दुर्गाले रामलाई मद्धत गर्नुभएको थियो, यसअर्थमा आज राम अनि दुर्गा लगायत अन्य धेरै देवदेवताको पूजा गरिन्छ । यी सम्पूर्ण कुराहरु वहाँको १४ वर्षे बनवास भित्रै भएको थियो र आज अर्थात चैते दशैका दिन वहाँको सकुशल आगमन भएकोमा अयोध्यावासी लगायत सबैले असत्य माथीको जितको रुपमा चैते दशै मनाएका हुन् भन्ने बुझाईहरु रहेका छन् । 


मुख्य दशैमा झै चैते दशैंमा पनि दुर्गा पुजा गरी मिष्ठान्न भोजन चढाइन्छ । देवी मन्दिरहरुमा देवी भागवत पाठ पारायण तथा कालिका पुराणका देविस्त्रोतहरु पाठ गरिन्छ । घरमा उपलब्ध खाद्यान्न परिकारहरुलाई बनाई तुल्याई खाई रमाइलो गरी चैते दशैं मनाइन्छ । आज अशोकको फूल खाने गरिन्छ । फुल खादा रोगब्याधी नष्ट हुने आम विश्वास छ ।

छोरी चेली लगायत दिदि वहिनी अनि कर कुटुम्भहरुलाई वोलाएर खुवाउने चलन रहेको छ । माशांहारीरुले माछा मासु खाने चलन छ र यसका लागी जनावरहरु बली दिईन्छ भने शाहाकारीहरुले भने घिरौला, भान्टा , कुभिन्डो या अन्य फलफूललाई खुट्टाको टेको लगाएर बली दिने चलन छ ।
असत्य अनि असमानता घटदै जाओस्, सत्य अनि सत्यवक्ताको सधैँ जित होस् ।
असत्य भन्दा सत्यको महत्व जिवन्त हुन्छ र भईरहोस् ।
जय होस्

हाम्रो पात्रोकालागी सुयोग ढकाल



Date Converter

Foreign Exchange

  • Currency
  • Buy
  • Sell
  • Indian Rupee (100)
  • 1.6
  • 1.6015
  • U.S. dollar
  • 103.82
  • 104.42
  • European euro
  • 112.7
  • 113.35
  • UK pound sterling
  • 130.4
  • 131.16
  • Swiss franc
  • 105.3
  • 105.91
  • Australian dollar
  • 79.23
  • 79.69
  • Canadian dollar
  • 77.86
  • 78.31
  • Singapore dollar
  • 74.51
  • 74.94
  • Japanese yen (10)
  • 9.4
  • 9.46
  • Chinese renminbi (Yuan)
  • 15.1
  • 15.18
  • Saudi Arabian riyal
  • 27.68
  • 27.84
  • Qatari riyal
  • 28.51
  • 28.68
  • Thai baht
  • 3.02
  • 3.03
  • UAE Dirham
  • 28.27
  • 28.43
  • Malaysian ringgit
  • 23.54
  • 23.67
  • Korean Won (100)
  • 9.34
  • 9.39
  • Swedish Krone
  • 11.82
  • 11.88
  • Danish Krone
  • 15.15
  • 15.24