Get hamro Patro on the go

Try our free app loved by more than 1,000,000 users


ब्लग - साहित्य / नेपाली चाडपर्व तथा महत्त्वपूर्ण दिनहरु

गणतन्त्र दिवस





आज नवौं गणतन्त्र दिवस । विक्रम सम्वत् २०६५ साल जेठ १५ गते ऐतिहाँसिक संविधानसभाको पहिलो बैठकले एक शताब्दी लामो राजतन्त्रको अन्त्य गरी नेपाललाई संघीय गणतान्त्रिक मुलुक घोषणा गरेको थियो । जनआन्दोलन- २०६२/६३ को जगमा गणतन्त्र घोषणा भएको ऐतिहाँसिक दिनको स्मरण गर्दै हरेक वर्ष जेठ १५ गते देशभर विभिन्न कार्यक्रम गरी यो मनाइदैछ । १० वर्षे सशस्त्र जनयुद्ध र १९ दिने जनआन्दोलको बलमा स्थापित जहानियाँ राजतन्त्र अन्त्य भएर मुलुक गणतन्त्रमय बनेको थियो । ऐतिहाँसिक दिनको सम्मान स्वरुप सरकारले आज सार्वजनिक बिदा दिएको छ ।


यस वर्षको गणतन्त्र दिवस भव्यताका साथ मनाउन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको अध्यक्षतामा मूल समारोह समिति गठन गरिएको थियो । उक्त समितिले २०७३ जेठ १४, १५ र १६ गते मुलुकभर लगातार विभिन्न कार्यक्रम गरी गणतन्त्र दिवस मनाउने निर्णय गरेको थियो । गणतन्त्र दिवसका अवसरमा आज ७५ वटै जिल्लामा प्रभातफेरी, खेलकुद, प्रवचन, गोष्ठी एवं साँस्कृतिक कार्यक्रम समेत हुँदैछ । त्यसैगरी विदेशस्थित नेपाली राजदुतावास, नियोग तथा वाणिज्य दूतावासहरुमा विभिन्न कार्यक्रम गरिनेछ भने साँझमा दीपावलीको कार्यक्रम समेत राखिएको छ । सरकारले गत वर्ष भने गणतन्त्र दिवस मनाएन । महाभूकम्पका कारण सिंगो देश नै पिडामा डुबेको भन्दै दिवस नमनाउने निर्णय गरेको थियो ।


गणतन्त्र स्थापनाको खुसियालीमा राजधानी काठमाडौंमा गणतन्त्र स्मारकको निर्माण थालिएको छ । करीव ५० करोड रुपैंयाको लागतमा निर्माण भइरहेको स्मारकमा गणतन्त्र स्तम्भ सहित वरिपरि बगैंचा बनाइने सरकारी योजना रहेको छ । जमिन मुनी र माथी गरी स्मारक दुई तले हुने जनाइएको छ । स्मारकमा गणतन्त्र प्राप्तिका क्रममा शहिद भएका व्यक्तिहरुको विवरण राखिने छ ।


गणतन्त्र ल्याटिन भाषाको Res Publica को नेपालीकरण हो । जसको अर्थ जनताको तन्त्र अथवा जनताको राज्य भन्ने हुन्छ । गणतन्त्रको अभ्यासबाट एक साधारण व्यक्ति पनि शासन व्यवस्थाको सवैभन्दा माथि पुग्दछ । गणतन्त्रको मुख्य सैद्धान्तिक पक्ष भनेकै जनताबाट छानिएर गएको कुनै पनि व्यक्ति देशको सर्वोच्च पदमा पदासिन हुन सक्नु हो । नेपालमा गणतन्त्रको माध्यमबाट नयाँ युगको सुरुवात भएको भनिन्छ । यो ऐतिहाँसिक दिनका अवसरमा राष्ट्रिय र स्थानीयस्तरमा नगर, बजार तथा मठमन्दिर, मस्जिद, बौद्ध विहार, गिर्जाघर लगायतका धार्मिक स्थलमा पूजापाठ तथा प्रार्थनाको कार्यक्रम राख्ने गरिन्छ । त्यस्तै सरसफाई, फलफुल वितरण जस्ता रचनात्मक कार्यहरु पनि गरिन्छ । आज सूर्योदयसँगै नेपाली सेनाले बिगुल बजाएको छ । सेनाले तोप र बन्दुकबाट बढाइँ गरेको छ । गणतन्त्र दिवसका अवसरमा राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री, सभामुख, प्रधान न्यायाधीश, उप्रधानमन्त्रीहरु, मन्त्रीहरु, पूर्व प्रधानमन्त्रीहरु, कुटनीतिक नियोगहरुका प्रमुख एवं प्रतिनिधीहरु सहित उच्चपदस्थ अधिकारीहरु लगायत सहभागी भई भव्य कार्यक्रम गरी गणतन्त्र दिवस मनाउने गरिन्छ । कार्यक्रम हेर्न राजनीतिक दलका नेता, कार्यकर्ता, खेलाडी, मजदुर, किसान, सर्वसाधारणहरु सहित लाखौं मानिस राजधानीको टुँडिखेलमा जम्मा हुने गर्दछन् । यसैविच गणतन्त्र दिवसको उपलक्ष्यमा छिमेकी मुलुकहरु चीन र भारत सहित अन्य मुलुकका प्रमुखहरुले शुभकामना दिंदै नेपालमा शान्ति र समृद्धिको नयाँ ढोका खोलिने विश्वास गरेकाछन् । गणतन्त्र दिवसलाई जनता सार्वभौम भएको सुखद र उल्लासमय दिनका रुपमा मनाइन्छ । गणतन्त्रको सहि कार्यन्वयनबाट नागरिकहरुको आकांक्षा बमोजिम राजनीतिक प्रणालीलाई तल्लो तहसम्म लैजान र विकासको नयाँ रेखा कोर्न मद्दत पुग्ने विश्वास गरिएको छ । तर गणतन्त्र घोषणाको नौ वर्ष विते पनि जनतासामू गरिएको बाचाहरु पुरा हुने सुरसार देखिंदैन । ति आश्वासनहरु फगत आश्वासनमै सिमित बनेकाछन् । जनअपेक्षा अनुसार राजनीतिक दलहरु नागरिकप्रति उत्तरदायी बनेका छैनन् । भ्रष्टचार न्यूनिकरणमा हुनु पर्ने प्रगति नै न्यून छ । परिणामस्वरूप स्थापित गणतन्त्र र लोकतान्त्रिक विधि प्रणालीहरु मक्किने अनि सक्किने त होइनन् भन्ने कुरामा अझ चनाखो हुनु पर्ने दायित्व नागरिकहरुमा थपिएको छ ।


- हाम्रो पात्रोको लागि बाबुराम भण्डारीले तयार पार्नु भएको




Date Converter

Foreign Exchange

  • Currency
  • Buy
  • Sell
  • Indian Rupee (100)
  • 1.6
  • 1.6015
  • U.S. dollar
  • 103.82
  • 104.42
  • European euro
  • 112.7
  • 113.35
  • UK pound sterling
  • 130.4
  • 131.16
  • Swiss franc
  • 105.3
  • 105.91
  • Australian dollar
  • 79.23
  • 79.69
  • Canadian dollar
  • 77.86
  • 78.31
  • Singapore dollar
  • 74.51
  • 74.94
  • Japanese yen (10)
  • 9.4
  • 9.46
  • Chinese renminbi (Yuan)
  • 15.1
  • 15.18
  • Saudi Arabian riyal
  • 27.68
  • 27.84
  • Qatari riyal
  • 28.51
  • 28.68
  • Thai baht
  • 3.02
  • 3.03
  • UAE Dirham
  • 28.27
  • 28.43
  • Malaysian ringgit
  • 23.54
  • 23.67
  • Korean Won (100)
  • 9.34
  • 9.39
  • Swedish Krone
  • 11.82
  • 11.88
  • Danish Krone
  • 15.15
  • 15.24