ब्लग - साहित्य / नेपाली चाडपर्व तथा महत्त्वपूर्ण दिनहरु

गणतन्त्र दिवस





जेष्ठ १५, २०७४ साल 

विक्रम सम्वत् २०६५ साल जेठ १५ गते ऐतिहाँसिक संविधानसभाको पहिलो बैठकले एक शताब्दी लामो राजतन्त्रको अन्त्य गरी नेपाललाई संघीय गणतान्त्रिक मुलुक घोषणा गरिएको थियो जनआन्दोलन( २०६२र६३ को जगमा गणतन्त्र घोषणा भएको ऐतिहाँसिक दिनको स्मरण गर्दै हरेक वर्ष जेठ १५ गते देशभर विभिन्न कार्यक्रम गरी यो मनाइदैछ १० वर्षे सशस्त्र जनयुद्ध १९ दिने जनआन्दोलको बलमा स्थापित जहानियाँ राजतन्त्र अन्त्य भएर मुलुक गणतन्त्रमय बनेको थियो ऐतिहाँसिक दिनको सम्मान स्वरुप हरेक वर्षको जेष्ठ १५ गते नेपालले आफ्नो गणतन्त्र दिवस मनाँउदछ, नेपाली गणतन्त्र नवौँ वर्ष पूरा गरि १०औँ वर्षमा लागेकोमा हामीसबै नेपालीलाई बधाई

शुरुवात गर्न चाहयौ, गणतन्त्रको अर्थवाट यहाँ विश्वप्रसिद्ध अँग्रेजी विश्वविधालय क्यामव्रिजका परिभाषा सापट लिँदैछौ जसका अनुसार च्भउगदष्अि अर्थात गणतन्त्रात्मक शाषण पद्धती भनेको यसतो राज्यब्बस्था हो जहाँ राजा वा रानी नभईकन जनता द्धारा चुनिएका प्रतिनीधीहरुले शाषन गर्दछन्   नेपालमा गणतन्त्र आउनु अगावै राष्ट्रप्रमुख हुनकालागी राजपरिवारमै जन्मिएका ब्यक्ति अर्थात राजाका छोराछोरी मात्र हुन पाउने थियो समयको परिवर्तन, आज स्वतन्त्र अनि गणतान्त्रिक नेपालमा जन्मिएका हरेक नागरीकले आफ्नो स्वतन्त्रता, राष्ट्रप्रेम अनि स्वछन्दताका आधारमा भविष्यको राष्ट्रपती हुने संभावना बोकेका छन अब सुस्तरी नेपालमा पनि विभिन्न वटा प्रदेशहरु अनि प्रादेशीक शाषनस्वरुपमा गणतन्त्रको नयाँ खाका कोरिदैछ, संघीय स्वरुपमा

नेपालका एकीकरण नायक पृथ्वी नारायण शाह पश्चात नै एकात्मक शाषण पद्धतीमा शाषित भएको यो देश आफ्ना गणतान्त्रीक पथमा शुरुवातकालिन पाईला चालिरहेको स्मरण रहोस भौगोलिक, सामाजिक सास्कृतीक विभिदताकालागी नेपाल संसारकै थोरैमात्र साना देशहरुमध्य पर्दछ

जेष्ठ १५ गतेको यसै ऐतिहाँसिक दिनको सम्मान स्वरुप सरकारले आज सार्वजनिक बिदा दिएको

भुपी शेरचनको कवीता संझना गर्न चित्त परेको

हुँदैन विहान मिर्मिरेमा तारा झरेर नगए

बन्दैन मुलुक दुईचार सपूत मरेर नगए

अब आज हामी संझना गर्न चाहयौ ति शहिदहरुलाई जस्ले नेपालमा गणतन्त्र स्थापनार्थ आफ्नो प्राणको आहुती दिएका छन् १० वर्षे सशस्त्र द्धन्दमा विरगती पाएका दुबैतर्फका आत्माहरुले चिरशान्ती पाउन् उनिहरुको यो वलिदानको असली कदर भने केही लाख रुपैयाँ या उनिहरुको नाममा चोक चौतारा बनाएर मात्र हैन गणतन्त्र को सँस्थागत अभ्यासले मात्र हुनसक्दन भनेर जनस्तरवाटै भन्न जरुरी सत्ता समिकरणमा अझै पनि उतिबेलाका आन्दोलनको विपक्षी सरकारका पात्रहरु देखिनु अनि शक्ति समिकरणमा आन्दोलनमा बन्दुकको नालले चरा मारेझै मान्छे मार्ने मारेका ब्यक्ति देखिईनु अत्यन्त दुख्खद कुरा हो

अर्घाखाँचीको सन्धीखर्क होस् या सिन्धुलीको भिमान, जुम्लाको खलंगा होस् या रोल्पाको लिवागं ? सशस्त्र द्धन्दका समयमा बन्दुकका भीषण गोलीहरुले घरघरका भित्ताहरुमा लागेर बनेका खतहरु अझै उस्तै छन् अनि अझ उस्तै छन् मन भित्रका पिडाहरु, आफन्त गुमाउनुको, अपांग हुनुको अनि वेपत्ता भएका परिवारजनका सदस्यको रगतका खोलाहरु बगेका चोक चौराहमा अझै पनि पिडाका लहरहरु दौडिरहेका छन्, गणतन्त्रलाई अत्यन्त ठूलो मुल्य चुकाएर पाएको नेपाल अनि नेपाली राजनैतिक सस्था हस्तीहरुले गणतन्त्रको सही सदुपयोग गर्न सक्नपर्दछ

नेपालीहरुले देशमै बसेर जिविकोपार्जन गर्न सक्ने अवस्था कहिले आँउछ ? सत्ता शक्तिको होडवाजी वाट माथी उठेर विकाश विधीको शाषन कहिले हुन्छ ? यस्ता कैयन प्रश्न अनुत्तरित है

यस वर्ष केही आशाका सञ्चारहरु पनि नभएका हैनन्, नेपालीहरु लोडशेडिगंवाट मुक्त भएका छन्, केही आर्थिक वृद्धीका तथ्याकंहरु देखिएका छन् , संविधान घोषणा भएको भने मुख्य कुरा गणतन्त्रात्मक अभ्यासमा २० वर्षदेखि हुन नसकेको स्थानीय निकायको चुनाव प्रथम चरण सकिएर दोश्रो चरण जेष्ठ ३१ गतेकालागी तय गरिएको

यसपछिका संघीय चुनाव अनि केन्द्रिय चुनाव पनि सुसम्पन्न होस्, हामीसबैको चाहना त्यही हो

आजको दिन एउटा गर्व अनि उत्साहको दिवस हो तसर्थ आज नेपाली सेनाले विहानै विगुल फुकेर जनाउ दिनेगर्दछ टुँडिखेल काठमाडौ लगायत देशैभरिका थुप्रै ठाँउहरुमा आज भेला, कार्यक्रम अनि अन्र्तक्रिया गरिन्छ, साँझमा गणतन्त्रका अथक योद्धा शहीदहरुको संझनास्वरुप मैनवत्ति बाल्ने कार्यक्रम पनि गरिन्छ गणतन्त्र दिवसका अवसरमा आज ७५ वटै जिल्लामा प्रभातफेरी, खेलकुद, प्रवचन, गोष्ठी एवं साँस्कृतिक कार्यक्रम समेत हुँदैछ त्यसैगरी विदेशस्थित नेपाली राजदुतावास,
नियोग तथा वाणिज्य दूतावासहरुमा विभिन्न कार्यक्रम गरिनेछ भने साँझमा दीपावलीको कार्यक्रम समेत राखिएको

यसैविच गणतन्त्र दिवसको उपलक्ष्यमा छिमेकी मुलुकहरु चीन भारत सहित अन्य मुलुकका प्रमुखहरुले शुभकामना दिंदै नेपालमा शान्ति समृद्धिको नयाँ ढोका खोलिने विश्वास गरेकाछन् गणतन्त्र दिवसलाई जनता सार्वभौम भएको सुखद उल्लासमय दिनका रुपमा मनाइन्छ स्मरण रहोस् १० वर्षअघि आजकै दिन गणतन्त्र प्राप्तीको उत्साहमा नेपालभरि दिपावली कार्यक्रम गरिएको थियो

नेपाली हामी रहौँला कहँ नेपालै नरहे?

यूगौँ यूगान्तसम्म सिम्रीक रगंले नेपाली पहिचानको वयान गरोस्, मन अनि बन दुबै तर्फ डाँफे उडोस्, नेपाली टोपी सगरमाथा उच्च रहुन अनि बिधीको शाषन कायम रहोस् गणतन्त्र दिवसको सार्थक शुभकामना , तराई मधेश अनि हिमाल, सबैतीर गणतन्त्र दिवस राष्ट्रिय एकताका लहरहरु फैलिउन नेपालीहुनुमा गर्व रहिरहोस्

जयहोस्

सुयोग ढकाल




Date Converter

Foreign Exchange

  • Currency
  • Buy
  • Sell
  • Indian Rupee (100)
  • 1.6
  • 1.6015
  • U.S. dollar
  • 103.13
  • 103.73
  • European euro
  • 115.58
  • 116.25
  • UK pound sterling
  • 134.44
  • 135.22
  • Swiss franc
  • 106.06
  • 106.68
  • Australian dollar
  • 76.95
  • 77.4
  • Canadian dollar
  • 76.31
  • 76.76
  • Singapore dollar
  • 74.38
  • 74.82
  • Japanese yen (10)
  • 9.27
  • 9.32
  • Chinese renminbi (Yuan)
  • 14.98
  • 15.07
  • Saudi Arabian riyal
  • 27.5
  • 27.66
  • Qatari riyal
  • 28.32
  • 28.49
  • Thai baht
  • 3
  • 3.02
  • UAE Dirham
  • 28.08
  • 28.24
  • Malaysian ringgit
  • 23.86
  • 24
  • Korean Won (100)
  • 9.23
  • 9.28
  • Swedish Krone
  • 11.82
  • 11.89
  • Danish Krone
  • 15.53
  • 15.62