ब्लग - साहित्य / नेपाली चाडपर्व तथा महत्त्वपूर्ण दिनहरु

खिर खाने दिन




   Suyog Dhakal - Jul 24 2016

हामी संस्कृती र संस्कारमा साँच्चीकै धनी छौं, खिर खानलाई कुनै कार्जे या उपलक्ष्यनै कुर्नपर्छ भन्नेपनि छैन्, श्रावणको १५ लाई खिर खाने दिनको रुपमा लिइन्छ, यो दिन अर्थात श्रावणको मध्यविन्दु खिरकोलागि प्रचलित छ ।



शुरुवात गरौँ एउटा उखानबाट: "यी छोराछोरी बढ्लान् कमाई गर्लान् दूधभात देलान मलाई "

उपर्यूक्त उखान बुढाबुढी भएका आमाबुवाले आफ्ना छोराछोरीप्रतिको भविष्यको अपेक्षा दर्शाउन प्रयोग गर्छन्, दूधभात अर्थात मिठो र पोषिलो खानेकुरा अनि यहि हाम्रो सर्वप्रिय दूधभात र सख्खरसंग संयूक्त पाकपछि तयार हुने परिकार हो 'खिर' । सकेसम्म बास्मति वा तरार्इतिर पाइने करियाकामत होस् वा टाइचून अथवा अन्य मसिनो वास्नादार चामल र नभए आफूसंग भएको चामललाई नै दूधमा पकाएर विभिन्न मरमसला आदि हालेर बनाइन्छ खिर, हाम्रो समाज र संस्कृतीमा खिरको ठूलो महत्व छ । पूजाआजा, अर्चना, श्राद्ध, विहे-वर्तमन अनि कुनैपनि हिन्दू रीतितिथी मिल्दो संस्कार सम्पन्न गर्दा खिर एउटा अपरिहार्य परिकारको रूपमा नेपालीहरूबिच लोकप्रिय पकवान हो । साल या भोर्लाको ठूल्ठूला पातलाई बाँसका कप्टेराका मसिना कांटीहरुले गाँसेर बनाइएको दूना टपरीमा हालेर खाइने पातको बास्ना र खिरको स्वाद अनि त्योसँगै सेलरोटी, एउटा ताजा याद शायद हामी मध्ये धेरैलाई घुमीरहेको हुनपर्छ ।

हामी संस्कृती र संस्कारमा साँच्चीकै धनी छौं, खिर खानलाई कुनै कार्जे या उपलक्ष्यनै कुर्नपर्छ भन्नेपनि छैन्, श्रावणको १५ लाई खिर खाने दिनको रुपमा लिइन्छ, यो दिन अर्थात श्रावणको मध्यविन्दु खिरकोलागि प्रचलित छ ।

रोपाई सकिन आँट्यो भनेर या चलिरहेको रोपाईसँगै यो बिशेष दिनलाई खिरको स्वादले अझै स्वादिलो बनाउँछ । श्रावण महिनामा पानी पर्ने भएकाले जताततै हरिया घाँसहरु भएकाले लैनाे गाई र भैंसीहरुले प्रशस्त दूध दिने गर्दछन्, दूधको कमी नहुने यो प्राकृतिक महिनामा खिर खाएर गती परिन्छ भन्ने धारणा छ ।

लगभग रोपाई सकिसकेको अवस्थामा छ यसपाली, बालीनाली सप्रियोस, मानो खाएर मुरी उब्जाउन सकियोस, अाषाढ र श्रावणको दुखः मंसिरमा सुखः होस अनि मुख्य कुरा खिर जस्तै सेतो स्वच्छ र मिठो विचार हामीमा आइरहोस् । खिर सँगै शुभकामना ।

---
प्रस्तुत सामाग्रि हाम्रो पात्रोकालागि सुयोग ढकालले तयार पार्नुभएको ।

Date Converter

Foreign Exchange

  • Currency
  • Buy
  • Sell
  • Indian Rupee (100)
  • 1.6
  • 1.6015
  • U.S. dollar
  • 102.96
  • 103.56
  • European euro
  • 115.04
  • 115.71
  • UK pound sterling
  • 130.38
  • 131.14
  • Swiss franc
  • 105.84
  • 106.46
  • Australian dollar
  • 77.72
  • 78.17
  • Canadian dollar
  • 77.34
  • 77.79
  • Singapore dollar
  • 74.1
  • 74.53
  • Japanese yen (10)
  • 9.27
  • 9.32
  • Chinese renminbi (Yuan)
  • 15.07
  • 15.16
  • Saudi Arabian riyal
  • 27.45
  • 27.61
  • Qatari riyal
  • 28.02
  • 28.18
  • Thai baht
  • 3.03
  • 3.05
  • UAE Dirham
  • 28.03
  • 28.2
  • Malaysian ringgit
  • 24.02
  • 24.16
  • Korean Won (100)
  • 9.01
  • 9.06
  • Swedish Krone
  • 11.79
  • 11.86
  • Danish Krone
  • 15.47
  • 15.56