Get hamro Patro on the go

Try our free app loved by more than 1,000,000 users


ब्लग - साहित्य / नेपाली चाडपर्व तथा महत्त्वपूर्ण दिनहरु

सहिद दिवस



कवि भुपी शेरचनको यो रचना को सझंना गर्न चाह्यौ

हुँदैन विहान मिर्मिरेमा तारा झरेर नगए
बन्दैन मुलुक दुईचार सपुत मरेर नगए

हरेक दिन गगनका तारा झरेर अनि सुर्यको प्रकाशको पर्दापण सहित मान्छेले आफ्नो दैनिकी शुरु गरेजस्तै मुलुक बन्नकालागी पनि हरेक एतिहासिक कालखण्डमा विरसपुतहरुको वलिदान रहेको छ । आज तिनै सपुतहरुको सझंना हो, माध १६ को शहिद दिवस् । परिवर्तित परिपेक्ष्यमा नेपाललाई शहिद दिवसका रुपमा मात्र नभई शहिद सप्ताहका रुपमा एकहप्ता अगाडि देखिनै विभिन्न कार्यक्रम गरेर मनाईने गर्दछ । शहिदहरु शुक्रराज शास्त्री, धर्मभक्त माथेमा, दशरथ चन्द र गङ्गालाल श्रेष्ठलाई हत्या गरिएको माघ १० गतेदेखि १६ गतेसम्मको अवधिलाई शहिद सप्ताहका रुपमा मनाइन्छ । आज हामीले उपभोग गर्दै आएको स्वतन्त्रता, समानता अनि सार्वभौमिक्ता का लागी शहिदहरुले दिएका वलिदान अझै पनि टेकुको शुक्र वृक्ष, सिफलको रुख लगायत विभिन्न रुखहरु अनि घटनाक्रमहरुले दिनेगरेको छ ।
नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानको शब्दकोष अनुसार शहिद भन्नाले आफ्नो देश, संस्कृति र अस्तित्वको संरक्षणका तथा स्वतन्त्रताको प्राप्तिका निम्ति बलिदान भएर लोकहितमा लाग्ने अमर व्यक्तिलाई बुझिन्छ । नेपालको पहिलो शहिद लखन थापालाई मानिन्छ । थापालाई तत्कालिन राणा प्रधानमन्त्री जंगबहादुर राणा विरुद्ध प्रचार प्रसार गरेको आरोपमा विक्रम सम्बत् १९३३ साल फागुन २ मा गोरखाको मनकामना मन्दिर नजिकैको रुखमा झुन्ड्याएर मारिएको थियो । थापा तत्कालिन सैन्य पल्टनमा कार्यरत थिए । शहिद शुक्रराज शास्त्री, धर्मभक्त माथेमा, दशरथ चन्द र गंगालाल श्रेष्ठ लाई पनि राणा शासनकै बेला मारिएको थियो । विक्रम सम्बत् १९९७ साल माघ १० गते राति १२ बजे काठमाडौंको पचलीमा खरीको रुखमा शुक्रराज शास्त्रीलाई झुण्ड्याईएको थियो भने धर्मभक्त माथेमाको सिफलमा हत्या गरिएको थियो । त्यसैगरी माघ १४ गते दशरथचन्द्र ठाकुरलाई शोभाभगवतीमा गोली हानी हत्या गरिएको थियो र सोहि दिन राति १० बजे शोभाभगवतीमै लगेर गंगालाल श्रेष्ठलाई खम्बामा बाँधेर गोली हानी हत्या गरिएको थियो ।
परिवर्तन ल्याउनकालागी अनि भावी पुस्ता र देशको आयाम बदल्नकालागी आफ्नो ज्यान अर्पण गर्ने ज्ञात अज्ञात सम्पूर्ण शहिदहरुमा हाम्रो पात्रोले आज नमन गर्न चाहन्छ । यि शहिदहरुको सपना र त्यागलाई हामीले कत्तिको साकार पार्न सकेका छौ भन्ने कुरा चाही नेपाली राजनिती अनि नेतृत्वले सोच्नैपर्ने बेला आएको छ । शहिदका परिवार अनि घरहरु लगायत शहिद परिवारका सदस्यहरुको अवस्था दुरदराजमा कस्तो रहेको छ ? विचार गर्न जरुरी छ, शहिलको आशिषको छत्रछाँया रो राज्यलाई जहिल्यै प्राप्त होस् र शहिदका आँशुहरु राज्यले पुछ्न सकोस् ।
थोरै नेपाली प्रजातान्त्रिक ईतिहास अनि विर शहिदहरुको कुरा गरौ, राणा शाषनका विरुद्धमा अनि प्रजातन्त्रको वाहलीकालागी शहिदहरुले वलिदान दिएकोमा विसं २००७ सालको प्रजातन्त्र पछी पूनः निर्दलिय त्तयवस्था लगायत ३२ सालको जनमत सँग्रह हुँदै ४७ सालमा भएको संबैधानिक राजतन्त्र अनि वहुदलिय प्रजातन्त्रको पूर्नस्थापनासम्ममा धेरै ज्ञात अज्ञात नेपाल आमाका छोराछोरीहरु शहिद भएका छन् । त्यस्पछीको कालखण्डमा भएका सशस्ज्ञ द्धन्द अनि हिंसाको फेरिहिस्त लामै छ, अझै धेरै जनाहरु वेपत्तापारिएको सुचीमा छन् भने दोषी निर्दोषी सबैजनाको विरगतीको विवरण लामो छ ।
अनि ६२ र ६३ सालको जनआन्दोलन र त्यसपछी पूर्नवाहली गरिएको प्रजातन्त्र अनि गणतन्त्रमा प्रवेश गरेको नेपाल, सबै शहिदहरुलाई नमन छ ।
विशेषतः विधार्थी अनि मजदुरहरुको सक्रिय सहभागीतामा नेपाली ईतिहासले आन्दोलन अनि परिवर्तन ल्याउन सफल भएको छ, पुस्तक र कलम अनि औजार दुबै हातमा वोकेर आन्दोलनमा होमिएका अनि सत्यको पक्ष लागेर शहिल भएका सम्पूर्ण शहिदहरुलाई आज नेपालले सझंनागर्न चाहन्छ ।

यी शहिलहरुलाई मसिनो हैन बाक्लो अनि जोडदार स्वरमा सझंनागर्न जरुरी छ, शहिद गेटमा रहेको शहिदहरुको प्रतिमा देखि गंगालाल हृदयरोग प्रतिष्टान लगायत शहिदका नाममा गठन गरिएका विभिन्न परोपकारी सँस्थाहरुले, हुलाक टिकटहरु अनि सरकारी कार्यलयमा झुन्ड्याईएका तस्वीरहरु, शहिदहरुको नाममा बनाईएका वाटाघाटाहरु लगायतले शहिदको महत्व हामीलाई बुझाईरहेका छन् । पछिल्लो समयमा नेपाली राजनैतिक पृष्ठपोषकहरुले झिना मसिना घटनाक्रम अनि राजनैतिक स्वार्थअनुरुप शहिदहरु तोक्ने अनि खुद्रारुपमै शहिदहरुको फेरिहिस्त तैयार गरिदिएकोमा धेरै जनगुनासोहरु सुनिएको छ । स्वतन्त्रताले अनि सार्वभौमिक्ताको अनुपम अट्टाहसमा मुस्कुराईरहेका हरेक नेपाली अनुहारमा शहिदहरुको अनुहार मुस्कुराईरहेको हुन्छ । हिमाल, पहाड अनि तराई सबै तिर शहिदको रगतको रगंहरु माटामा मिसिएका छन्, नेपाली आकाशमा उनिहरुको सपना छ अनि नेपाली प्रजातन्त्रीक अभ्यासमा शहिदहरुको निस्वार्थ वलिदान अतुलनीय छ ।
शहिदले दिएको स्वतन्त्रता अनि प्रजातन्त्रको आधारमा नयाँ नेपाल निर्माणमा तपाईहामी सबैजना उत्तिकै जिम्मेवार छौ नि, हैन र ?
देशले फेरि परिवर्तन खोज्न सक्छ, शहिद एउटा मर्यादा अनि विश्वाश हो देशभक्तका लागी
 देशले रगत मागे वलि मेरो चढाउ रुदिनन मेरि आमा नेपालकी छोरी
जस्ता सवेंदना भएका गीतहरु शायद त्यसै रचना भएका हैनन् ।
आज नेपाल भरि विभिन्न कार्यक्रम गरेर शहिद दिवस मनाईदैछ, माला र अविरका विच शहिदका तस्वीर खोज्न र राख्न भन्दा पनि शहिदलाई मुटुभित्र राखौ, देशलाई माया गरौ ।
जय होस्

सुयोग ढकाल






Share this

Date Converter

Foreign Exchange

  • Currency
  • Buy
  • Sell
  • Indian Rupee (100)
  • 1.6
  • 1.6015
  • U.S. dollar
  • 108.77
  • 109.37
  • European euro
  • 115.93
  • 116.57
  • UK pound sterling
  • 134.13
  • 134.87
  • Swiss franc
  • 108.07
  • 108.67
  • Australian dollar
  • 81.98
  • 82.43
  • Canadian dollar
  • 81.59
  • 82.04
  • Singapore dollar
  • 76.25
  • 76.67
  • Japanese yen (10)
  • 9.47
  • 9.52
  • Chinese renminbi (Yuan)
  • 15.82
  • 15.9
  • Saudi Arabian riyal
  • 29
  • 29.16
  • Qatari riyal
  • 29.87
  • 30.04
  • Thai baht
  • 3.08
  • 3.09
  • UAE Dirham
  • 29.61
  • 29.78
  • Malaysian ringgit
  • 24.46
  • 24.59
  • Korean Won (100)
  • 9.25
  • 9.3
  • Swedish Krone
  • 12.2
  • 12.27
  • Danish Krone
  • 15.59
  • 15.68