ब्लग - साहित्य / नेपाली चाडपर्व तथा महत्त्वपूर्ण दिनहरु

गणेश चतुर्थी | राष्ट्रिय धर्मसभा दिवस




गणेश चतुर्थीको दिनमा फलफूल र तुलतरकारी चोरेर खाने सामान्य रमाइलो चलनलाई उपध्रोका रुपमा लिने क्रम पनि बढ्दो छ । वास्तवमा एउटा सौहार्दपूर्ण पर्व गणेश चुतर्थीलाई संयम र सदाशयताका साथ मनाउन हाम्रो पात्रो आव्हान गर्दछ । सुखद दिनको श्री गणेश होस् ।


गणेश चतुर्थी/राष्ट्रिय धर्मशभा दिवस विशेष अडियो सामाग्री

बि.सं. २०७४ भाद्र ९ गते

तीजको भोलीपल्टको चतुर्थी नै गणेश चतुर्थी हो । विनायक चतुर्थी अनि तराइतिर चौथीचाँद भन्ने चलन पनि छ । पण्डाल अर्थात अस्थाई मन्दिर, र यस्ता पण्डालमा गणेशको माटाको मुर्ती राखेर १० दिनसम्म पूजाअर्चना गरिने चलन छ । पूजाअर्चना पछि गणेशको मुर्तीको रथयात्रा निकाली नदि या तालतलाउमा विसर्जन गर्ने गरिन्छ ।

गणेश चतुर्थिको यो रौनक आज नेपाल, भारत, फीजी, मरिसस लगायत अमेरिका र यूरोपका धेरै देशहरुमा भएका वैदिक सनातन हिन्दू समुदायले मनाउँदछन् । १०८ नाम भएका देवता गणेश कला, साहित्य अनि सीपका देवता हुन् । पूजन, ध्यान, अनुष्ठानमा समेत सबैभन्दा शुरुमा यीनै देवतालार्इ सम्झिएर शुभकार्य गरिने चलन भएकाले पनि सनातन संस्कारमा कुनै पनि नयाँ कार्यको थालनीलाई श्री गणेश भन्ने चलन पनि छ । शुक्ल चतुर्थीबाट अनन्त चुतर्दशीसम्म गणेश अर्चना १० दिनकालागि हुने गर्दछ ।

गणेश चुतर्थीको अर्को एउटा महत्वपूर्ण पक्ष भनेंको आजको चन्द्रमामा भएको दोष हो, किम्बदन्ति र लोकोक्ति अनुसार यस दिनको चन्द्र हेर्नाले चोरीको आरोप लाग्ने संभावना रहन्छ र छिमेकीका घरबारीमा भएका फलेका फलहरु चोरेर खाएमा दोषबाट बच्न सकिने जनविश्वास छ ।

तराईमा भनें आजको दिन अत्यन्त हर्ष र रमाइलोका साथ लिइन्छ । गाँउको बीचमा डोरीले बाँधेर माटोको घैंटोभित्र फलफूल, मिठाई र दहिदूध राख्ने र त्यसलाई उचाईमा चढेर लठीले हानेर फुटाउने चलन पनि छ ।

गणेश चतुर्थीको दिनमा फलफूल र तुलतरकारी चोरेर खाने सामान्य रमाइलो चलनलाई उपध्रोका रुपमा लिने क्रम पनि बढ्दो छ । वास्तवमा एउटा सौहार्दपूर्ण पर्व गणेश चुतर्थीलाई संयम र सदाशयताका साथ मनाउन हाम्रो पात्रो आव्हान गर्दछ । सुखद दिनको श्री गणेश होस् ।

राष्ट्रिय धर्मसभा दिवस्

बि.सं. २०६६ बाट हरेक वर्ष भाद्र ९ गतेका दिनमा नेपालभर राष्ट्रिय धर्मसभा दिवस मनाउने चलन छ । आउनुहोस् आज यसै पेरिफेरिमा कुरा गरौं ।

आजभन्दा करिब ११३ बर्ष पहिलेको नेपालमा यहाँहरूलार्इ लिएर जान चाह्यौं जतिबेला चन्द्रशमसेर नेपालमा श्री ३ प्रधानमन्त्री थिए । नेपालको आधूनीक इतिहासमा बि.सं. १९६१ मा प्रथमपटक धर्मसभा भएको पाइन्छ जब चन्द्रशमसेरले सम्पूर्ण विद्वान अनि पण्डितहरुलाई निम्तो दिएर एकहप्ता लामो धर्मसभाको अायोजन गरेका थिए । त्यस धर्मसभा पछि नै नेपालको आधिकारीक र औपचारीक सम्वत विक्रम सम्वत भएको हो । 

"सनातन संस्कार अनि परम्पराले भरिपूर्ण नेपाल अनेकतामा एकता भएको देश हो र धर्मसभामार्फत् सम्पूर्ण धर्म, समूदाय अनि परम्पराहरुको रक्षा गर्ने साझा थलोको निर्माण गर्नेछ साथै राष्ट्रिय धर्मसभा नेपाल एउटा सस्थांकारुपमा नेपालीजनको धर्म अनि वैदिक सनातन संस्कारमात्र नभई सम्पूर्ण नेपालीका पहिचान र परम्परा जोगाउने कार्यमा निरन्तर लागेको छ" राष्ट्रिय धर्मसभा नेपालका अध्यक्ष अनि पञ्चाङ निर्णयक समितीका पूर्व अध्यक्ष गुरु माधव भट्टराईले हाम्रो पात्रोलाई बताउनुभयो । 

बिसं २०६६ सालमा तत्कालिन नेपाल सरकारले ३ वटा असंवेदनशील निर्णय लिन खोजेको थियो । नेपालको औपचारीक सम्वतलाई ई.सं. बनाएर केवल ११ महिनाको एक बर्ष बनाउने सरकारी कदम थियो यसका साथै पशुपतिमा नेपाली भट्ट पुरोहीत राख्ने निर्णय पनि त्यतीबेलाकै रहेको वहाँले जानकारी दिनुभयो ।

विक्रम सम्वत आँफैमा नेपाल सम्वत र ई.सं. दुबैका बहुल गुणहरु सहित बैज्ञानीक मात्र नभई नेपाली पहिचानको कडी हो । त्यसपश्चात नेपाली परम्पराको रक्षार्थ औपचारीक रुपमा धर्मशभाको दर्ता गरिएको थियो । तीजपछिको गणेश चतुर्थिका दिन हरेक बर्ष राष्ट्रिय धर्मशभा मनाउने चलन रहेको पनि गुरु माधव भट्टराइले हाम्रो पात्रोलाई बताउनुभयो ।

यसरी नेपाली संस्कारमा वैदिक सनातन अभ्यास, पहिचान, वैदिक चलन, अन्य धर्म संस्कृतीको रक्षार्थ धर्मशभाले पञ्चागं निर्णयक समितीसंग पनि नजिकै रहेर कार्य गर्ने, हरेक बर्षका पात्रोहरुमा समावेशी चाड अनि तिथीहरु समावेश गराउने सम्मका कार्यहरुको पनि पहरेदारी गर्दछ ।

हरेक बर्ष धर्मसभा समितीले पण्डित सम्मेलन गर्दै तिथीमिती अनि चाडपर्व लगायतमा कुरा अनि नियमहरुको रक्षा र सम्बर्धन गर्ने कार्य गरेको छ । यसबर्षपनि भाद्र १२ र १३ गते राष्ट्रिय पण्डित सम्मेलन हुने भएको छ, थप जानकारीकालागि धर्मसभा समितीको टेलिफोन ०१ ४२४१४३४ मा बुझ्न सकिन्छ ।

यस बर्षको धर्मसभा दिवसले आगामी बर्षहरुमा पनि नेपालीजनको पहिचान, आस्था, परम्परा र रितीलाई जोगाउने कुरामा अग्रगामी कदम चालोस् । नेपालीजनको पर्याय मोबाइल सहयात्री आफ्ना सम्पूर्ण प्रयोगकर्ताहरुमा धर्मशभा दिवसको शुभकामना व्यक्त गर्दछ ।

Downloads


Contact

Buddhanagar-10, Kathmandu (Nepal)
Tel: +977 2298599
Email: [email protected]

Date Converter

Foreign Exchange

  • Currency
  • Buy
  • Sell
  • Indian Rupee (100)
  • 1.6
  • 1.6015
  • U.S. dollar
  • 102.65
  • 103.25
  • European euro
  • 121.39
  • 122.1
  • UK pound sterling
  • 138.07
  • 138.88
  • Swiss franc
  • 103.95
  • 104.56
  • Australian dollar
  • 78.69
  • 79.15
  • Canadian dollar
  • 80.04
  • 80.51
  • Singapore dollar
  • 76.19
  • 76.64
  • Japanese yen (10)
  • 9.11
  • 9.16
  • Chinese renminbi (Yuan)
  • 15.53
  • 15.62
  • Saudi Arabian riyal
  • 27.37
  • 27.53
  • Qatari riyal
  • 28.19
  • 28.36
  • Thai baht
  • 3.16
  • 3.18
  • UAE Dirham
  • 27.95
  • 28.11
  • Malaysian ringgit
  • 25.13
  • 25.28
  • Korean Won (100)
  • 9.42
  • 9.48
  • Swedish Krone
  • 12.23
  • 12.3
  • Danish Krone
  • 16.31
  • 16.4

Hamro Team

सम्पादक

सुदिना गौतम

व्यवस्थापक

सन्तोष कुमार देवकोटा

लेखक

सुयोग ढकाल

फोटो पत्रकार

आनन्द कुमार महर्जन

कला पत्रकार

मन्दिप गौतम