Get hamro Patro on the go

Try our free app loved by more than 1,000,000 users


ब्लग - साहित्य / नेपाली चाडपर्व तथा महत्त्वपूर्ण दिनहरु

प्रजातन्त्र दिवस



विक्रम सम्बत् २००७ सालको ऐतिहाँसिक प्रजातान्त्रिक आन्दोलनबाट जहानियाँ राणा शासनको अन्त्य भएको अवसरमा हरेक बर्षझैं यसबर्ष पनि अर्थात आज फागुन ७ गते बृहत कार्यक्रम गरी प्रजातन्त्र दिवस मनाइदैछ । एकसय ४ वर्षसम्म चलेको निरङ्कुश राणा शासनको अन्त्य भएसंगै प्रजातन्त्र दिवसलाई विशेष राजनीतिक अवसर र उपलब्धि प्राप्त भएको दिनका रुपमा मनाउने गरिन्छ । प्रजातन्त्र दिवस विक्रम सम्बत् २००७ सालको क्रान्ति सफल भई राणा शासन अन्त्य भएको खुसियालीमा मनाइन्छ । राणा शासनको अन्त्य भई प्रजातन्त्रको उदय भएको आज ६५ वर्ष पूरा भएको छ । राणा शासनको अन्त्य पछि तत्कालिन राजा त्रिभुवनले राजनीतिक दलहरुसंगको सहमतिमा नेपालमा प्रजातन्त्र उदय भएको घोषणा गरेका थिए ।

२०६२/६३ को जनआन्दोलनपछि बनेका कतिपय सरकारले भने प्रजातन्त्र दिवसका दिन कुनै औपचारिक कार्यक्रम नगरेको इतिहाँस छ । यद्यपि यस दिवसलाई विशेष दिनका रुपमा लिंदै सरकारी तवरबाट सार्वजनिक विदा दिइदै आएको छ । यस दिवसका दिन सैनिक मञ्च टुँडिखेलमा विशेष समारोह गरिंदै आएको छ । तर अघिल्ला केहि सरकारहरुले भने यस अवसरमा कुनै कार्यक्रम आयोजना नगरेको पनि इतिहाँस छ । प्रजातन्त्र दिवसका अवसरमा राष्ट्रपति सहित अन्य विशिष्ट व्यक्तिहरुले शुभकामना सन्देश दिने चलन भने कायमै रहेको छ ।

‘प्रजा’ र ‘तन्त्र’ शब्द मिलेर 'प्रजातन्त्र' शब्द बनेको छ । यसलाई अंग्रेजीमा 'डेमोक्रेसी' भनिन्छ । प्रजातन्त्रको शाब्दिक अर्थ प्रजा अथवा जनताको तन्त्र, शासन वा कुनै पद्दति भन्ने बुझिन्छ । प्रजातन्त्र भनेको त्यस्तो शासन व्यवस्था हो, जहाँ प्रजा अथवा जनताकै इच्छानुसार शासन प्रशासन चलेको हुन्छ । प्रजातन्त्र भनेको कुनै शासकको अनुपस्थिति र आफैंले आफूमाथि गरिने विशिष्ट शासन प्रणाली हो । शाब्दिक रुपमा लोकतन्त्र भनियोस् वा गणतन्त्र, सारमा भन्ने हो भने शासन पद्धतिमा हरेक व्यक्तिको प्रमुखता नै प्रजातन्त्रको मुख्य सूचक हो ।

आज राणा शासनका विरुद्ध ज्यानको बाजी लगाउने महान चार सहिदहरुप्रति श्रद्धाञ्जली दिंदै राजधानी सहित देशका अन्य क्षेत्र तथा जिल्लामा प्रजातन्त्र दिवस मनाइदैछ । यसै अवसरमा प्रभातफेरी र कोणसभा गरी अजेय ताकत भएका शहिदहरुले निरङ्कुश जहानियाँ राणा शासनलाई घुँडा टेकाउन सफल भएको भन्दै शहिदहरुको बलिदानबारे चर्चा गरिन्छ । राजनीतिक घटनाका हिसाबले आजको दिनलाई नेपाली इतिहाँसको गौरवपूर्ण र अविस्मरणीय दिनका रूपमा अङ्कित गरिएको छ । तर २००७ साल पछि प्रजातन्त्र, लोकतन्त्र र गणतन्त्रसम्म आईपुग्दा पनि यस्ता महत्वपूर्ण राजनीतिक आन्दोलनका उपलब्धिहरु संस्थागत हुन नसकेको र आर्थिक विकासका लागि कुनै ठोस पहल नभएका कारण जनाताहरु भने निराश बनेका छन् । लोकतन्त्रको स्थापना र विकासका लागि भएको २००७ सालको जनक्रान्ति, २०४६ सालको जनआन्दोलन, २०६२/६३ को दोश्रो जनआन्दोलनसम्म आइपुग्दा धेरै नागरिकहरु शहिदको सूचिमा पुगे । तर दिगो शान्ति र स्थिर सरकारको अभावमा सम्पूर्ण विकासको ढोकाहरु भने अझै पनि बन्द प्राय: भएकोमा नागरिकहरु चिन्तित छन् । राष्ट्रियता, जनहित र प्रजातन्त्रको आदर्श एवं मुल्य मान्यताहरुमा नागरिकहरुले आफ्नो प्रतिवद्धता देखाउँदा समेत उनिहरुको जीवनस्तर सुधारका लागि पर्याप्त राजनीतिक कदमहरु चालिएका छैनन् । देशमा प्रजातन्त्रको स्थायित्वका लागि अटल विश्वास, सहयोग र समर्थन गरेका प्रत्येक नेपाली नागरिकका आङमा प्रजातन्त्रको चहक घाम लागे पनि सुख र समृद्धिको घामबाट भने अझै बन्चित छन् ।

- हाम्रो पात्रोको लागि बाबुराम भण्डारीले तयार पार्नु भएको



Share this

Date Converter

Foreign Exchange

  • Currency
  • Buy
  • Sell
  • Indian Rupee (100)
  • 1.6
  • 1.6015
  • U.S. dollar
  • 108.77
  • 109.37
  • European euro
  • 115.93
  • 116.57
  • UK pound sterling
  • 134.13
  • 134.87
  • Swiss franc
  • 108.07
  • 108.67
  • Australian dollar
  • 81.98
  • 82.43
  • Canadian dollar
  • 81.59
  • 82.04
  • Singapore dollar
  • 76.25
  • 76.67
  • Japanese yen (10)
  • 9.47
  • 9.52
  • Chinese renminbi (Yuan)
  • 15.82
  • 15.9
  • Saudi Arabian riyal
  • 29
  • 29.16
  • Qatari riyal
  • 29.87
  • 30.04
  • Thai baht
  • 3.08
  • 3.09
  • UAE Dirham
  • 29.61
  • 29.78
  • Malaysian ringgit
  • 24.46
  • 24.59
  • Korean Won (100)
  • 9.25
  • 9.3
  • Swedish Krone
  • 12.2
  • 12.27
  • Danish Krone
  • 15.59
  • 15.68