Get hamro Patro on the go

Try our free app loved by more than 1,000,000 users


ब्लग - साहित्य / नेपाली चाडपर्व तथा महत्त्वपूर्ण दिनहरु

राम नवमी



शुरु गरौँ रामायणको एउटा घटनाक्रम वाट, एकदिन बनबासको बेला मर्यादा पुरुषोत्तम भगवान श्री राम र सिता विच लुकामारी चल्दछ । सामान्य दम्पतीजस्तै मायालु भावहरु विच चलिरहेको लुकामारीमा राम एक्कासी धेरै वेरसम्म लुकेपछी जंगलमा भएकी सिताले एउटा मिठो विलौना अझ भनौ पुकारा गर्नुहुन्छ, भक्त कविर लगायत थुप्रै भजन श्रष्टाले लेख्नुभएको छ यो वृतान्तलाई छन्द अनि गध मा । आउनुहोस्, सरल नेपाली भजनकारुपमा हाम्रो आफ्नै नेपाली भाषामा प्रस्तुत छ, केवल हाम्रो पात्रोमा ।

सिता रानी आज्ञा गर्नुहुन्छ ,

हे राम , कहाँ लुक्नुभएको , आउनुहोस राम, हृदयको दियो जलाउनुहोस् राम
पुरुष महिला वाट नै बनेको संसार, एक विना अर्को बेकार
छुटेको साथ, मिलाउनुहोस राम, हृदयको दियो जलाउनुहोस् मेरा राम
मेरो बचन निभाउनु मेरा राम, हृदयको दियो जलाउनुहोस् राम

यी अनि यस्ता धेरै रोमाञ्चक भजन, घटनाक्रम अनि पात्रहरुले रामायणलाई प्रस्तुत गरेका छन् ।
त्यसै गरि यिनै राम अनि सिताको जिवनको ईर्दगिर्दमा रहेर तुलसीदास ले अवधी भाषामा कथेका छन्, रामचरित्रमानस मा । यसै रामचरित्रमानसका अवधी श्लोकहरुका आधारमा आज नेपालको तराई लगायत भारतका विभिन्न ठाँउमा रामलिला अनि श्लोकहरुकै लय अनि माधुर्यतामा रामसिताका कथाहरु प्रस्तुत गरिन्छ ।
तुलसीदास लेख्नुहुन्छ ,
राम राम कहि जे जमुहाहीं । तिन्हहि न पापांपुज समुहाहिं ।
तर्जनीभ्यायं नमः

अर्थात पापका असरहरु तिन्का लागी निस्तेज रहनेछ, जसले हाई काढ्दापनि रामको नाम लिन्छ ।

आउनुहोस यिनै पापमोचन गर्ने श्रि राम, मर्यादा पुरुषोत्तम अनि जानकी पति यिनै भगवानको जन्म दिन अर्थात रामनवमीको चर्चा गरौ । आज राम नवमी, असत्यताको अन्धकार माथी सत्य अनि मर्यादाको उज्यालोको विजयका प्रतिककारुपमा मनाईदैछ । श्रद्धा, भक्ति अनि आराधनाका माहौल विच आज नेपाल, भारत, बंगलादेश, म्यानमार, थाईल्याण्ड, श्रिलकां, फूजी टापु, साउथ अफ्रिका अनि ईन्डोनेसियासम्म रामको जिवन अनि घटनाक्रम झल्काउने नाटक, सभा, किर्तन लगायतका कार्यक्रमहरु गर्दै हिन्दु धर्मावलम्वीद्धारा मनाईन्छ । हिन्दु धर्ममा आस्थावान जो कोही राम नवमीका दिन सवेरै नुहाइधुवाइ शुद्ध बनी राम मन्दिरहरुमा पुगि पूजा आराधना गर्दछन् । राम नवमीका दिन राजधानीको बत्तिसपुतली, ललितपुर र भक्तपुरका अन्य राम मन्दिरमा भक्तजनहरुको भिड लाग्ने गर्दछ । रामनवमीमा जनकपुरस्थित रामजानकी मन्दिरमा भव्य मेला लाग्दछ । उक्त मेलामा भारतबाट समेत हजारौं श्रद्धालु भक्तजन सहभागी भई पवित्र गङ्गासागरमा स्नान गरी रामजानकी मन्दिरमा पूजाआजा गर्दछन् । आज देशभरका नदि, ताल एवं कुण्डहरुमा नित्य स्नान गरी ब्रत बस्ने गरिन्छ र रामगीता पाठ गरिन्छ । साथै अध्यात्मयुक्त वाल्मीकीकृत्य भानुभक्तीय रामायण समेत वाचन गरिन्छ । रामभक्तियुक्त भजनकीर्तनका साथ रात्री जाग्राम बस्ने परम्परा छ । 


राम मन्दिरहरुमा विहानैवाट घुईचो रहने गर्दछ, आजको यस चैत शुक्ल नवमी धार्मीक, सास्कृतीक अनि सामाजिकरुपमा वास्तवमै अत्यन्त महत्पूर्ण छ । वूवाको दशरथको आज्ञा पूरा गर्नकालागी १४ वर्षसम्म वनवास जान मुस्कुराएरै तैयार हुने यिनै राम, जसको नाम अनि जिवनमा आधारित प्राचिन हिन्दु धर्म ग्रन्थ रामायण लेखिएको छ । यिनै रघुवंशी सत्यवक्ता, मर्यादा पुरुषोक्तम अनि ज्ञानी राम नाम को कृपाले हामीसबैमा सत्यमार्गको द्धार खुलोस् ।
त्रेतायूगमा चैत्त शुक्ल नवमीमा जन्म लिएका यी विष्णुका अवतारको यस लोकमा आगमनको खुशियाली आज हजारौ वर्षसम्म पनि उत्तिकै उत्साह र श्रद्धाका साथ मनाईन्छ । 


। अहिलेसम्मको खोज अनुसन्धान अनुसार भगवान रामको जन्म इशापूर्व ७३९३ तिर दिनको मध्यान्न समयमा भएको थियो । वाल्मिकी पुराण अनुसार भगवान रामको जन्म पाँचवटा ग्रहहरु उच्च स्थानमा रहेका थिए ।
रामले राज्यभित्र कायम हुनुपर्ने सवै मर्यादाको सधै ख्याल गरेका कारण वहाँलाई मर्यादा पुरुषोत्तम भनिएको हो । भगवान रामको राज्य पनि न्यायका लागि नूमना मानिन्छ ।


रामलाई हिन्दु धर्म संस्कृतिमा सवैभन्दा धेरै पुजिने भगवानका रुपमा लिइन्छ । त्यहि भएर रामका भरत, लक्ष्मण र शत्रुधन नाम गरेका अरु तीनजना भाईहरु थिए । भरतकी माता कैकेयीले छलपुर्वक दशरथ राजालाई परिवन्दमा पारेर रामलाई १४ बर्ष बनबास पठाएकी थिइन् । तर रामका प्रिय भक्त भएका कारण भरतले पनि वनमै पुगेर रामले लगाउने चप्पल ९खराउ० लाई सिंहासनमा राखेर पुजेको किंवदन्ती छ । भगवान रामका सवैभन्दा असल साथी हनुमान हुन् । रामभक्त हनुमान रावणराज्य लङ्का तहननहस बनाउने प्रमुख पात्र पनि हुन् ।


राम अनि रावणको कुरा गर्दा खेरि दक्षिणी भारत लगायत श्रिलंका अनि माल्दीभ्ससम्ममा अझै पनि रावणलाई पनि राम जत्तिकै श्रद्धा मानेर पूजा गर्ने चलन छ । रामायणले समावेश नगरेको भएतापनि रावण आँफै अत्यन्त ज्ञानी भएको अनि मर्यादा पुरुषोक्तम रामको हतावाट वध भएमा मात्र आफू बैकुण्ठलोक पुग्ने भएकाले सिताको अपहरण गरि रामलाई आफूसँग यूद्धगर्न घटना रचेको भन्ने तर्कहरु पनि छन् । 


बैकुण्ठमा निवासी भगवान विष्णुका सातौ अवतारका रुपमा श्री रामले असत्यका प्रतिरुप रावणको दुराचार र अन्यायका विरुद्ध विजय प्राप्त गरेका थिए । अयोध्याका राजा दशरथका जेठा छोराका रूपमा जन्म लिएका रामले मिथिलापुत्री तथा राजा जनककी छोरी सीतासँग विवाह भएको थियो । राम र रावणको जन्म कुण्डली एकै प्रकारको रहेको थियो । फरक( रामको कुण्डलीमा कर्कट लग्न र मेष रावणको लग्न थियो । त्यहि कारण अत्याचारी रावणको वध गरी अयोध्या राज्यका रैतीहरुलाई सुखशान्ति दिएका कारण भगवान रामलाई युगपुत्रका रुपमा पुजिन्छ ।

आजभोली सनातन धर्मका भगवानरुपी पात्रहरु राम, कृष्ण, हनुमान लगायतलाई केवल हिन्दुका सम्पतीकारुपमा ब्याख्या गर्न थालिएको छ । तर यो कुरा ठिक हैन्, भागवत गीता देखि पुराण्हरुका कुना कुना सम्म पनि हिन्दुधर्म लाई धर्म भन्दा पनि जिवन वाँच्ने शैलीका रुपमा मात्र ब्याख्या गरिएको छ । सत्यपथ, धर्म अनि मानवता लाई प्रकृतीप्रेम सगँ एकढिक्काका रुपमा सनातन धर्मले ब्याख्या गरेको छ ।
राम, उनको सत्यता अनि मर्यादा संसारमा सबैकालागी एउटा अनुकरणीय उदहारण हो, सत्यको जीत होस् अनि हामीसबैमा सत्य वोल्न सक्ने सार्मथ्य वढिरहोस् ।
जय होस्

हाम्रो पात्रोका लागी सुयोग ढकाल







Date Converter

Foreign Exchange

  • Currency
  • Buy
  • Sell
  • Indian Rupee (100)
  • 1.6
  • 1.6015
  • U.S. dollar
  • 104.4
  • 105
  • European euro
  • 112.73
  • 113.37
  • UK pound sterling
  • 130.35
  • 131.1
  • Swiss franc
  • 105.26
  • 105.87
  • Australian dollar
  • 79.61
  • 80.07
  • Canadian dollar
  • 78.17
  • 78.62
  • Singapore dollar
  • 74.58
  • 75.01
  • Japanese yen (10)
  • 9.39
  • 9.45
  • Chinese renminbi (Yuan)
  • 15.16
  • 15.25
  • Saudi Arabian riyal
  • 27.84
  • 28
  • Qatari riyal
  • 28.67
  • 28.84
  • Thai baht
  • 3.01
  • 3.03
  • UAE Dirham
  • 28.42
  • 28.59
  • Malaysian ringgit
  • 23.59
  • 23.73
  • Korean Won (100)
  • 9.31
  • 9.36
  • Swedish Krone
  • 11.84
  • 11.91
  • Danish Krone
  • 15.16
  • 15.24