Get hamro Patro on the go

Try our free app loved by more than 1,000,000 users


ब्लग - साहित्य / नेपाली चाडपर्व तथा महत्त्वपूर्ण दिनहरु

विश्व दूरसंचार दिवस



विश्व दूरसंचार दिवस

आज विश्व दूरसंचार दिवस मनाइदैछ । संचार प्रविधिबारे नागरिकहरुलाई सुसूचित गर्दै हरेक वर्ष मे १७ तारिखमा यो दिवस मनाउने गरिन्छ । सन् १८६५ मे १७ मा आयोजित पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय टेलिग्राफ सम्मेलनले अन्तर्राष्ट्रिय टेलिकम्यूनिकेशन यूनियन स्थापनाका लागि आधार तयार गरेको थियो । त्यहि दिनको सम्झनामा सन् २००५ देखि विश्वभर दूरसंचार दिवस मनाउन थालिएको हो । यस दिवसलाई सूचना समाज दिवसका रुपमा समेत मनाइदैछ । नेपालमा समाज परिवर्तन एवं आर्थिक विकासका लागि सूचना तथा संचारका साधनहरुको उपयोगियताबारे चर्चा गर्दै विश्व दूरसंचार दिवस मनाइदैछ ।

दूरसंचारको शाब्दिक अर्थ टाढा-टाढा संचार गर्नु भन्ने हुन्छ । यसमा परम्परागत चिढीपत्रदेखि आधुनिक माध्यमहरु समेत पर्दछन् । विशेषगरी प्रविधि तथा उपकरणहरुको प्रयोग गरी गरिने संचारलाई दूरसंचार भनि बुझिन्छ । विश्वमा दूरसंचारका अनेकौं माध्यमहरु परिचित भइसकेका छन् । आधुनिक विश्वमा दूरसंचार दिवसले यस्तै नयाँ-नयाँ प्रविधिको प्रयोग र उपयोगितालाई आत्मासात गर्दै गोपनियतापूर्ण प्रविधि र सुरक्षित संचारको वकालत गर्दछ ।

विश्वभर सूचना तथा सञ्चारका क्षेत्रमा भइरहेको प्रगतिबाट नेपाल अलग छैन । नेपाली आकासमा दौडिएको माइक्रोवेभको तरंग अप्टिकल फाइबरसम्म आइपुगेको छ । इन्टरनेटको विकास तिब्र गतिमा छ । यसबाट नेपाल पनि विश्वको सूचना संसारभित्र सहजै अटाउन सफल भएको छ । नेपालका कुनाकाप्चामा इन्टरनेटको पहुँच पुग्दैछ । आधा दर्जन दूरसंचार सेवा प्रदायकहरुले विभिन्न प्रकारका टेलिफोन सेवा उपलब्ध गरारहेका छन् । दर्जनौं निजी संस्थाहरुले इन्टरनेट सेवालाई विस्तार गरिरहेका छन् । नेपाल सरकार स्वामित्व रहेको नेपाल टेलिकम सहित निजी सेवा प्रदायक कम्पनिहरु एनसेल, यूटियल, स्मार्ट टेलिकम, एसटिएम, हेलो नेपाल लगायतले तारसहित र ताररहित संचार सेवा उपलब्ध गराइरहेका छन् । नेपालमा प्रजातन्त्रको पुनरागमन पश्चात सबैभन्दा छिटो प्रगति भएका क्षेत्रहरू मध्ये सूचना प्रविधिको क्षेत्र प्रमुख हो । आधारभुत टेलिफोन सेवा, आधुनिक मोबाइल सेवा र इन्टरनेट सेवाको तिब्र विकास भएको हो । सरकारले नै हात–हातमा मोबाइल र घरघरमा इन्टरनेट पुर्याउने जस्ता महत्वकांक्षी कार्यक्रमहरुलाई प्राथमिकता दिंदै काम गरेको अनुभव छ ।

नेपालमा सवै प्रकारका टेलिफोन सेवाको उपयोग गर्ने जनसंख्या २ करोड ९५ लाख ५० हजार ६ सय ३८ पुगेको छ । यो संख्या नेपालको जनसंख्याभन्दा थप ११ प्रतिशतले बढि हो । एकै व्यक्तिले विभिन्न कम्पनिका टेलिफोन सेवा उपभोग गरेका आधारमा कुल संख्या गणनागर्दा यस्तो भएको हो । नेपाल दूरसंचार प्राधिकरणका अनुसार जनवरी १५, २०१६ सम्म नेपाल टेलिकमको कुल ग्राहक संख्या १ करोड ४० लाख ६२ हजार १ सय ३५, एनसेलको १ करोड ३२ लाख २२ हजार ९ सय ९६, युटिएलको ५ लाख २६ हजार ३ सय ७५, एसटिएमको २ हजार ९ सय ८७, हेलो नेपाल (नेपाल स्याटलाईट) को ३ लाख ७१ हजार ६ सय ६८, स्मार्ट टेलिकमको १३ लाख ६२ हजार ७ सय ३५ र अन्य १ हजार ७ सय ४२ रहेको छ । जसमा फिक्स टेलिफोन लाइनको संख्या ८ लाख ४७ हजार ७६ रहेको छ । मोबाइल भने २ करोड ७८ लाख ५६ हजार ६ सय ३१ र अन्य ८ लाख ४६ हजार ९ सय ३१ रहेको छ ।

२०७२ बैशाखको बिनासकारी महाभुकम्पको समयमा टेलिफोन कम्पनिहरुले जनउत्तरदायी काम गरेकाछन् । नेपाल टेलिकमले १ अर्ब ४६ करोड रुपैया बराबरको निशुल्क कल उपलब्ध गराएको थियो । त्यसैगरी एनसेलले पनि निःशुल्क भ्वाइस तथा डाटा सुविधा उपलब्ध गराएको थियो ।

नेपालको दूरसंचार इतिहासलाई हेर्ने हो भने सन् १९१३ मा पहिलो पटक काठमाडौंमा टेलिफोन लाईन जोडिएको थियो । सन् १९१४ मा काठमाडौंदेखि भारतको रक्सौलसम्म टेलिफोनको प्रयोजनका लागि तार लाईन जडान गरिएको थियो । सन् १९३६ मा काठमाडौंबाट धनकुटासम्मको ट्रंक लाइन स्थापना गरियो । सन् १९५० मा उपत्यकामा राजदरबार र तत्कालिन राणा परिवारले प्रयोग गर्ने गरी १०० लाईन टेलिफोन क्षमताको एक्सचेन्ज जडान भयो । सन् १९६२ मा आएर मात्रै सर्वसाधारणको प्रयोजनका लागि ३०० लाईन क्षमताको एक्सचेन्ज काठमाडौंमा जडान भएको थियो । त्यसलाई सन् १९६५ मा एकहजार लाइन क्षमताको बनाइयो । सन् १९७४ मा माइक्रोवेभ लिंकलाई विस्तार गरियो । सन् १९८३ मा डिजिटल टेलिफोन एक्सचेन्ज जडान गरियो । १९९५ मा आएर संचार प्रविधिको नविनतम् उपलब्धि अप्टिकल फाइबर नेटवर्क जडान भयो । १९९७ मा विरगंज-रक्सौल अप्टिकल फाइबरको माध्यमबाट भारतीय दूरसंचार निगमसँग सिधा सम्पर्क जोडियो । सन् १९९९ मा नेपालमै पहिलो पटक मोबाइल फोनको शुरुवात भयो । सन् २००० मा आएर इन्टरनेटको व्यवसायिक शुरुवात भयो । २००३ मा आएर प्रिपेड मोबाइललाई विस्तार गरियो । २००५ मा सिडिएमए फोन सेवाको थालनी भयो । नेपालभर विस्तारित मोबाइल नेटवर्कमा सन् २००७ मा आएर जिपिआरएस र थ्रिजी सेवाको थालनी भयो । लगत्तै २००८ मा टेलिफोन लाइनको माध्यमबाट संचालन हुने एडिएसएल प्रविधिको ब्रोडब्याण्ड इन्टरनेट सेवा शुरु भयो । २०१० मा सिडिएमए प्रविधिको इभिडिओ इन्टरनेट प्रविधि शुरु भयो । सन् २०१३ संगै इन्टरनेट प्रविधिमा वाईम्याक्सको आगमन भयो ।

- हाम्रो पात्रोको लागि बाबुराम भण्डारीले तयार पार्नु भएको



Date Converter

Foreign Exchange

  • Currency
  • Buy
  • Sell
  • Indian Rupee (100)
  • 1.6
  • 1.6015
  • U.S. dollar
  • 102.3
  • 102.9
  • European euro
  • 111.44
  • 112.09
  • UK pound sterling
  • 131.93
  • 132.7
  • Swiss franc
  • 102.96
  • 103.56
  • Australian dollar
  • 76.46
  • 76.91
  • Canadian dollar
  • 75.34
  • 75.78
  • Singapore dollar
  • 73.25
  • 73.68
  • Japanese yen (10)
  • 9.19
  • 9.24
  • Chinese renminbi (Yuan)
  • 14.84
  • 14.93
  • Saudi Arabian riyal
  • 27.28
  • 27.44
  • Qatari riyal
  • 28.09
  • 28.26
  • Thai baht
  • 2.96
  • 2.97
  • UAE Dirham
  • 27.85
  • 28.02
  • Malaysian ringgit
  • 23.54
  • 23.67
  • Korean Won (100)
  • 9.02
  • 9.07
  • Swedish Krone
  • 11.57
  • 11.64
  • Danish Krone
  • 14.98
  • 15.07