छिमेकमै ब्रिक्स सम्मेलन, बेखबर नेपाल : कूटनीतिक सुझबुझ कि रणनीतिक भूल?

भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीस्थित ‘भारत मण्डपम’मा १८औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलन (१२–१३ सेप्टेम्बर २०२६) आयोजना भइरहेको छ। ब्राजिल, रुस, भारत, चीन, दक्षिण अफ्रिका, इजिप्ट, इथियोपिया, इरान, संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई), साउदी अरब र इन्डोनेसिया गरी ११ प्रमुख उदीयमान अर्थतन्त्रहरूको सहभागिता रहेको यो सम्मेलन केवल एउटा नियमित कूटनीतिक औपचारिक बैठक मात्र होइन। विश्वको कुल जनसङ्ख्याको ४५ प्रतिशत हिस्सा र विश्वव्यापी कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) को लगभग ३५ प्रतिशत क्षेत्र ओगट्ने यस विशाल मञ्चलाई २१औँ शताब्दीको नयाँ बहुध्रुवीय विश्व व्यवस्थाको प्रारम्भिक विन्दुका रूपमा लिन सकिन्छ।

भारतको अध्यक्षतामा आयोजित यसपटकको सम्मेलनको मुख्य नारा ‘लचिलोपन, नवप्रवर्तन, सहयोग र दिगोपनका लागि निर्माण’ (Building for Resilience, Innovation, Cooperation, and Sustainability) तय गरिएको छ। तर, विश्व अर्थतन्त्र र भू-राजनीतिको यो महाकुम्भ नेपालको दैलोमै (नयाँ दिल्लीमा) भइरहँदा नेपाल सरकार भने पूर्ण रूपमा उदासीन, बेखबर र रणनीतिविहीन देखिएको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार, छिमेकी मुलुकमा भइरहेको यति ठूलो रणनीतिक हलचलप्रति नेपाल सरकारको मौनता र अकर्मण्यतालाई हाम्रो परराष्ट्र नीतिको गम्भीर कमजोरी मान्न सकिन्छ।