पुरानो पूर्वसूचना प्रणालीले हिमनदी सिर्जित ठूला विपद् सामना गर्न सक्दैन

नेपाल–चीनबीच नयाँ प्रणाली विकास गर्नुपर्छः जलवायु परिवर्तन र वातावरण विशेषज्ञ माधव कार्की

रसुवा भोटेकोशी विपद्ले नेपालका हिमाली क्षेत्रमा जलवायु परिवर्तनसँगै बढिरहेको जोखिम र त्यसअनुसार पूर्वतयारी तथा पुनर्निर्माणको ढाँचा परिवर्तन गर्नुपर्ने आवश्यकता देखाएको छ । हिमनदी, चट्टान र बरफ खस्दा सिर्जित यस्तो ठूला विपद् सामान्य बाढीभन्दा फरक र अत्यन्त तिब्र हुने भएकाले पुरानो पूर्वसूचना प्रणाली पर्याप्त नहुने देखिएको छ । विज्ञहरुले अब हिमनदी, चट्टान र बरफबाट सिर्जित आकस्मिक बाढीसमेत पहिचान गर्नसक्ने एआई समेतको नयाँ प्रविधिमा आधारित पूर्वसूचना प्रणाली विकास गरी नेपाल–चीनबीच त्यससम्बन्धी प्रोटोकलको आवश्यकता औँल्याएका छन् । विपद्पछिको पुनर्निर्माणमा पनि पुरानै ढाँचा निरन्तरता दिनुभन्दा जलवायु उत्थानशील र प्रकृतिमैत्री संरचनालाई प्राथमिकता दिनुपर्ने देखिन्छ । बस्ती तथा पूर्वाधार निर्माणमा जोखिम क्षेत्र पहिचान गरी सुरक्षित स्थान र नयाँ प्रविधिको पुनर्निर्माण गर्नुपर्ने देखिन्छ ।