साउने संक्रान्ति: जुम्ला उपत्यकामा राँको बाल्दै फालियो लुतो

जुम्ला, साउन १। कर्णाली प्रदेशका विभिन्न जिल्लामा शुक्रबार परम्परागत रूपमा राँको बाल्दै साउने संक्रान्ति मनाइएको छ। विशेषगरी जुम्लाका गाउँघरमा साँझ पर्दासँगै प्रत्येक घरको छतमा राँको बालेर ‘लुतो फाल्ने’ परम्परा निर्वाह गरिएको हो।

साउने संक्रान्तिलाई कर्णालीमा ‘लुतो फाल्ने दिन’का रूपमा चिनिन्छ। यस दिन बिहानै नुहाइधुवाइ गरी शरीरमा तेल लगाउने, सरसफाइ गर्ने र साँझ घरको छतमा राँको बालेर गाउँभरि गाली गर्दै लुतो फाल्ने चलन रहेको छ। बाहिरबाट सुन्दा अस्वाभाविक लाग्ने यी गालीहरू कुनै व्यक्ति लक्षित नभई रोगव्याधि, दुःख र अशुभ शक्तिलाई गाउँबाट भगाउने सांस्कृतिक अभिव्यक्तिका रूपमा लिइन्छ।