एकता होइन, पुनर्जन्म पर्खिरहेको वाम राजनीति

नेपालमा वाम एकताको बहस नयाँ होइन। जब–जब वाम दलहरू कमजोर हुन्छन्, निर्वाचनमा अपेक्षित परिणाम प्राप्त गर्न सक्दैनन् वा सत्ता राजनीतिमा उनीहरूको प्रभाव खुम्चिन्छ, एकताको चर्चा फेरि सतहमा आउँछ। तर आजको मूल प्रश्न वाम दलहरू एउटै पार्टी वा गठबन्धनमा आबद्ध हुन्छन् कि हुँदैनन् भन्ने मात्र होइन। प्रश्न यो हो- एकतापछि उनीहरूको विचार, नेतृत्व, कार्यशैली र राजनीतिक चरित्र बदलिन्छ कि बदलिंदैन?

कुनै समय वर्गीय मुक्ति, सामाजिक न्याय र समाजवादी रूपान्तरणका लागि संघर्ष गरेको नेतृत्वको एउटा हिस्सा क्रमशः राज्यसत्ताको विशेषाधिकार, आर्थिक अवसर र शक्ति–केन्द्रित राजनीतिक संस्कृतिसँग अभ्यस्त हुँदैगयो। हिजो शोषक वर्गको आलोचकका रूपमा उभिएको नेतृत्वकै एउटा तप्का कालान्तरमा नवधनाढ्य वर्ग र नवसामन्ती प्रवृत्तिको प्रतिनिधि जस्तो देखिन थाल्यो।