चीनसँग अविश्वास बढ्दा दैलेख ग्याँस भण्डारको भविष्य अनिश्चित

काठमाडौं - नेपालमा सरकार परिवर्तनको असर विभिन्न कोणबाट देखापर्न थालेको छ । नयाँ सरकार बनेपछि नेपालले स्विकार गर्दै आएको एक चीन नीतिमा पनि परिवर्तन आएको अनुमान गरिएको छ । खासगरी जेनजि आन्दोलनका क्रममा देखिएको दलाई लामाका कार्यकर्ताहरुको घुसपैठले सशंकित बन्दै आएको चीन वर्तमान सरकार बनेपछि झनै सतर्क बनेको देखिन्छ । काठमाडौंमा खुलेयाम तिब्बती शरणार्थीहरुको सक्रियता बढ्नु, दलाई लामाको जन्मदिन विशेष समारोह गरेर मनाइनु आदि कारणले चीन चिढिएको सहजै आँकलन गरिएको थियो । त्यसैको अर्कौ परिणाम दैलेखको ग्याँस भण्डारमा देखिएको छ । चीनले बेवास्ता गर्दा करिब करिब सफल भएको ग्याँस उत्पादनको काम रोकिएको छ । चीन सरकारले वेल टेस्टिङ गर्न रुचि नदेखाएको कारण परियोजनाको भविष्य नै के हुने भन्ने अन्योल बढेको छ । सरकारले चालु आर्थिक वर्षको बजेटमा दैलेखमा रहेको पेट्रोलियमको व्यावसायिक उत्पादन शीघ्र अघि बढाउने प्रतिबद्धता जनाएको भए पनि पर्याप्त बजेट उपलब्ध नभएकाले दुईवटा विकल्पबारे छलफल सुरु भएको छ । चिनियाँ प्राविधिकहरूले दैलेखमा प्राकृतिक ग्यासको भण्डार रहेको प्रतिवेदन सरकारलाई बुझाए पनि हालसम्म पेट्रोलियम पदार्थको अन्वेषणका लागि आवश्यक थप अध्ययनका कुनै ठोस कदम चालिएको छैन ।

अघिल्लो वर्ष दैलेखको जलजलेमा गरिएको प्राविधिक अध्ययनपछि त्यहाँ ८०.७ अर्ब घनमिटर प्राकृतिक ग्यास भण्डार रहेको पुष्टि भएको थियो । सरकारले यस आर्थिक वर्षको बजेटमा दैलेखको पेट्रोलियम व्यावसायिक उत्पादन शीघ्र अघि बढाउने प्रतिबद्धता जनाएको छ । तर, पेट्रोलियम अन्वेषण परियोजनाका लागि जम्मा १ करोड ७८ लाख रुपैयाँ मात्र विनियोजन गरिएको छ, जसले प्रशासनिक खर्च मात्र धान्ने देखिन्छ ।