कृषि नीतिमा पर्यावरणीय कृषि

नेपालको कृषि आज केवल उत्पादन बढाउने चुनौतीसँग मात्र होइन, आफ्नो भविष्य कुन दिशामा लैजाने भन्ने ऐतिहासिक मोडमा उभिएको छ। जलवायु परिवर्तनका असर, माटोको उर्वराशक्तिको क्षयीकरण, दिनानुदिन बढिरहेको कृषि जैविक विविधताको ह्रास, रासायनिक मल तथा विषादीमा बढ्दो निर्भरता र खाद्यान्नलगायत कृषि उपजहरूको आयातको विस्तारले परम्परागत कृषि प्रणालीमाथि गम्भीर दबाब सिर्जना गरेका छन्।

अर्कोतर्फ, सुरक्षित, पोषणयुक्त र दिगो खाद्य प्रणालीप्रतिको जनचासो निरन्तर बढिरहेको छ। यही परिवेशमा ‘पर्यावरणीय कृषि’ अब केवल वैकल्पिक खेती प्रणालीको अवधारणा मात्र होइन; नेपालको खाद्य सुरक्षा, किसानको आत्मनिर्भरता, जैविक विविधताको संरक्षण र वातावरणीय सन्तुलनलाई एकै सूत्रमा गाँस्ने राष्ट्रिय विकासको सूत्रधारका रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ।