ओझेलमा परेको हुँडार!

नेपालको जैविक विविधताको चर्चा गर्दा प्रायः बाघ, गैँडा, हात्ती वा हिमचितुवा जस्ता ठुला वन्यजन्तुहरू नै संरक्षण बहसको केन्द्रमा रहने गरेका छन्। तर त्यही पारिस्थितिक प्रणालीलाई सन्तुलित राख्ने, रोगको जोखिम घटाउने र प्रकृतिका सफाइकर्मी (कुचीकार) का रूपमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्ने हुँडारको संरक्षण भने अझै पनि ओझेलमा परेको छ।

हाम्रो देशले हुँडारलाई कानुनी रूपमा संरक्षित वन्यजन्तुको सूचीमा राखेको छ, त्यसैले यसलाई मार्ने वा हानि पुर्‍याउने कुनै पनि गतिविधि कानुनअनुसार निषेधित छ। तर कानुनी संरक्षण मात्र पर्याप्त हुँदैन, जबसम्म त्यसलाई प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्ने स्पष्ट संरचना र दीर्घकालीन योजना हुँदैन।