एक चिकित्सक–एक कार्यस्थल : नेपालमा सम्भाव्यता, चुनौती र नीतिगत मार्गचित्र

“एक चिकित्सक–एक कार्यस्थल” स्वास्थ्य प्रणाली सुधारका लागि विश्वका विभिन्न मुलुकमा बहस हुँदै आएको महत्त्वपूर्ण अवधारणा हो । यस नीतिको प्रमुख उद्देश्य सार्वजनिक स्वास्थ्य संस्थामा चिकित्सकको पूर्ण उपलब्धता सुनिश्चित गर्नु, स्वास्थ्य सेवाको गुणस्तर अभिवृद्धि गर्नु, चिकित्सकको संस्थागत उत्तरदायित्व बढाउनु तथा अनावश्यक र स्वार्थप्रेरित बिरामी सिफारिस गर्ने प्रवृत्तिलाई न्यूनीकरण गर्नु हो ।

विकसित मुलुकहरूमा स्पष्ट कार्यसम्झौता, प्रतिस्पर्धी पारिश्रमिक, सामाजिक सुरक्षा, प्रभावकारी नियमन तथा संस्थागत संरचनाका कारण चिकित्सकलाई एउटै संस्थामा केन्द्रित गराउने अभ्यास तुलनात्मक रूपमा सहज देखिन्छ । तर नेपालजस्तो विकासोन्मुख मुलुकमा चिकित्सकको असमान वितरण, सीमित पारिश्रमिक, निजी स्वास्थ्य क्षेत्रको आकर्षण, विशेषज्ञ जनशक्तिको अभाव तथा कमजोर नियमन प्रणालीका कारण “एक चिकित्सक–एक कार्यस्थल” नीति कार्यान्वयन गर्नु चुनौतीपूर्ण विषय हो ।