घट्दै हिउँ, पग्लिँदै हिमनदी

बढ्दो तापक्रम, घट्दो हिमपात, तीव्र गतिमा भइरहेको हिमनदीको क्षय, अत्यधिक मनसुनी बाढी र हिमताल विस्फोटको जोखिमका कारण हिन्दकुश हिमाल क्षेत्र संकटपूर्ण चरणमा प्रवेश गरेको छ। इसिमोडले हालै प्रकाशित गरेको वार्षिक प्रतिवेदन–२०२५ अनुसार जलवायुजन्य संकटका कारण हिमालबाट बग्ने नदीमा निर्भर करिब दुई अर्ब मानिस पानी, खाद्य र ऊर्जा सुरक्षाको गम्भीर जोखिममा छन्।

प्रतिवेदनमा २०२५ लाई हिमाली क्षेत्रमा देखापरेको जलवायु जोखिमलाई सामान्य घटनाका रूपमा मात्र हेर्न नसकिने भनिएको छ। १२ वटा प्रमुख नदीको जलाधार (बेसिन) क्षेत्रमा अभूतपूर्व न्यून हिमपात, तीव्र मनसुनी बाढी र हिमताल विस्फोटबाट जनधन र पुस्तौं लगाएर निर्माण गरिएका पूर्वाधारमा पुगेको क्षतिले हिमाली समुदायको बढ्दो जोखिम उजागर गरेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।