बर्डफ्लु : किसानको आर्थिक संकट, जनस्वास्थ्यको जोखिम र नीतिगत पहलको खाँचो

बर्डफ्लु फेरि नेपाली कृषि क्षेत्रका लागि गम्भीर चुनौती बनेर आएको छ। यो एउटा पन्छीको रोग मात्र होइन, यसले किसानको जीविकोपार्जन, उपभोक्ताको विश्वास, बजारको स्थिरता र देशको खाद्य सुरक्षालाई एकैसाथ प्रभावित पार्छ।

पछिल्लो सरकारी विवरणअनुसार बर्डफ्लु देशका ११ जिल्लामा फैलिएको छ। झापा, मोरङ, सुनसरी, महोत्तरी, बारा, चितवन र पश्चिम नवलपरासीमा संक्रमण नियन्त्रणमा आएको भए पनि काठमाडौं, भक्तपुर, ललितपुर र काभ्रेपलाञ्चोकमा नियन्त्रणका लागि ६ लाख ५८ हजार ३१३ वटा कुखुरा, १० लाखभन्दा बढी अण्डा र २ लाख २२ हजार किलोग्रामभन्दा बढी दाना नष्ट गरिएको छ। सरकारले प्रभावित किसानलाई अधिकतम ७५ प्रतिशतसम्म क्षतिपूर्ति उपलब्ध गराउने गरी करिब ५२ करोड रुपैयाँ बराबरको राहत व्यवस्थापन प्रक्रिया अघि बढाएको छ। यी तथ्यांक सरकारी कागजका अंक मात्र होइनन्; यी हजारौँ किसानको पसिना, बैंकबाट लिएको ऋण, परिवारको भविष्य र वर्षौँको मेहनतको यथार्थ कथा हुन्।