भानुभक्त : नेपाली भाषा–संस्कृतिका आद्य स्तम्भ

आदिकवि भानुभक्त आचार्यको २१३औं जन्मजयन्ती देशभर तथा विदेशमा विभिन्न कार्यक्रमको आयोजना गरी मनाइएको छ। भानुभक्त भाषा, साहित्य र संस्कृतिमार्फत नेपालको एकीकरण गर्ने स्रष्टा हुन्। संस्कृत भाषामा लेखिएको अयोध्याका राजा रामको जीवनीलाई भावानुवादसहितको ‘रामायण’ प्रस्तुत गरेर भानुभक्तले नेपालीलाई ठुलो गुन लगाएका छन्।

१८७१ असार २९ गते तनहुँको चुँदीरम्घामा जन्मिएका भानुभक्तलाई एक सामान्य घाँसीले ‘जन्मेपछि राम्रो काम गरेर नाम कमाउनुपर्छ’ भनी अर्ती दिएकाले उनी रामायणलाई नेपालीमा भावानुवाद गर्न प्रेरित भएको बताइन्छ। उनका ‘वधुशिक्षा’, ‘प्रश्नोत्तर’, ‘भक्तमाला’, ‘रामगीता’, फुटकर रचनालगायत कृति प्रकाशित छन्। उनले नेपाली भाषामा भावानुवाद गरेको ‘रामायण’ पाठ गरी घरघरमा भानुजयन्ती मनाइन्छ। यस अवसरमा भाषा, साहित्य र संस्कृतिका क्षेत्रमा काम गर्ने संस्थाले सोमबार विभिन्न कार्यक्रम गरी भानु जयन्ती मनाएका छन्। यस सन्दर्भमा भानु प्रतिष्ठान र नेपाली शिक्षा परिषद्लगायत संघसंस्थाले पनि विभिन्न कार्यक्रम आयोजना गरेका छन्। भानुजयन्ती भारतको दार्जिलिङ, सिक्किम, भुटान, बर्मालगायत नेपाली भाषाभाषी धेरै रहेका देश एवं स्थानमा पनि मनाउने गरिएको छ।