हिमालय क्षेत्रको संकट र ‘ग्लोबल वार्मिङ’

विश्वव्यापी तापमान वृद्धि (ग्लोबल वार्मिङ) र जलवायु परिवर्तन आजको शताब्दीकै सबैभन्दा घातक मानवीय र वातावरणीय संकट बनेको छ। पृथ्वीको ‘तेस्रो ध्रुव’ भनिने हिन्दकुश हिमालय र तिब्बतको पठारमा विश्वको औसतभन्दा ०.३ डिग्री सेल्सियस देखि ०.७ डिग्री सेल्सियस प्रतिदशकका दरमा तापक्रम बढिरहेको छ। यसको सिधा परिणामस्वरूप तिब्बतमा हिमतालहरू विष्फोट हुने र आकस्मिक बाढी आउने क्रम भयावह बन्दै गएको छ। तिब्बतबाट उद्गम भई नेपालतर्फ बग्ने साझा नदीहरूका कारण यो संकट केवल वातावरणीय मात्र रहेन, यसले नेपाल र चीनबिचको सीमापार सुरक्षा, अर्थतन्त्र र मानव अस्तित्वमाथि नै गम्भीर प्रश्नचिह्न खडा गरिदिएको छ।

तिब्बतको बाढी र नेपालमा पुगेको आर्थिक–भौतिक र मानवीय क्षति