सिन्धु घाटी सभ्यतामा पीपल

सिन्धु घाटी सभ्यताअन्तर्गत मोहनजोदडो र हडप्पा क्षेत्रबाट प्राप्त कतिपय मुद्रामा पीपलको आकृति अंकित छ। यो सभ्यताको सुरुआत इसापूर्व ७००० तिर प्रारम्भिक कृषि, पशुपालन र गाउँबस्तीको विकाससँगै भएको हो। तर, यो सभ्यता परिपक्व भएको दृष्टान्तका रूपमा रहेका योजनाबद्ध नगर, विकसित जलनिकास, लेखन प्रणाली तथा व्यापार-व्यवसायको व्यापकता आदिको सुरुआत इपू २६०० देखि १९०० सम्म भएको मानिन्छ। उत्खननका क्रममा अनेकौँ कला र वास्तुकला पाइए। त्यसमा एउटा पीपल वृक्ष र पातको आकृतिलाई प्रायले धार्मिक जीवनसँग जोडेर बुझेको पाइन्छ।

हिन्दु धर्ममा पीपललाई पवित्र मानेर पूजा गरिन्छ। बौद्धहरू पनि पीपललाई बोधिवृक्ष मान्छन् र श्रद्धा गर्छन् भनेर अर्थ्याइएको पाइन्छ। तर, यी सामान्य बुझाइ भ्रमोत्पादक छन्। यसलाई अलि गहिरिएर बुझ्न सकिएन भने कुहिरोमा काग जसरी हराउने खतरा पनि भएकाले यसबारे अलि घोत्लिनैपर्ने अवस्था छ।