आउँदा दिनहरु

१५फागुन

आमलकी एकादशी व्रत/विश्व गैरसरकारी संस्था दिवस आज
१७फागुन

प्रदोष व्रत/शून्य भेदभाव दिवस २ दिन पछि
१८फागुन

फागु पुर्णिमा (पहाडी जिल्ला)/पूर्णिमा व्रत ३ दिन पछि
१९फागुन

फागु पुर्णिमा (तराइ होली)/खण्डग्रास चन्द्र ग्रहण/विश्व वन्यजन्तु दिवस ४ दिन पछि
२०फागुन

चुनाव विदा २०८२/तेल लगाउने र आँपको मुजुरा खाने दिन ५ दिन पछि
२१फागुन

प्रतिनिधिसभा निर्वाचन २०८२ ६ दिन पछि
२२फागुन

चुनाव विदा २०८२ ७ दिन पछि
२४फागुन

नारी दिवस ९ दिन पछि
२७फागुन

गोरखकाली पूजा १२ दिन पछि
१चैत

मीन संक्रान्ति/पापमोचनी एकादशी व्रत/विश्व उपभोक्ता अधिकार दिवस १६ दिन पछि
२चैत

सोम प्रदोष व्रत १७ दिन पछि
३चैत

पाहाँचःह्रे १८ दिन पछि
४चैत

घोडेजात्रा (काठमाडौँ उपत्यकालाई बिदा) १९ दिन पछि
५चैत

तेल लगाउने र नीमको पात खाने दिन २० दिन पछि
६चैत

विश्व मुख स्वास्थ्य दिवस/अन्तर्राष्ट्रिय खुशी दिवस २१ दिन पछि
७चैत

गौरी व्रत/मत्स्य जयन्ती व्रत/विश्व कविता दिवस २२ दिन पछि
८चैत

विश्व जल दिवस २३ दिन पछि
९चैत

विश्व मौसम विज्ञान दिवस २४ दिन पछि
१०चैत

विश्व क्षयरोग दिवस २५ दिन पछि
१२चैत

चैते दशैँ/श्री स्वेत मत्स्यन्द्रनाथ रथ यात्रा/गोरखकाली पूजा २७ दिन पछि
१३चैत

श्री राम नवमी व्रत/विश्व रङ्गमञ्च दिवस २८ दिन पछि
१५चैत

कामदा एकादशी व्रत ३० दिन पछि
१६चैत

सोम प्रदोष व्रत ३१ दिन पछि
१७चैत

महावीर जयन्ती ३२ दिन पछि
१८चैत

पूर्णिमा व्रत/विश्व मूर्ख दिवस ३३ दिन पछि
१९चैत

बैसाख स्नान प्रारम्भ/हनुमान जयन्ती/विश्व अटिजम जागरुकता दिवस/SEE २०८२ प्रारम्भ-अनिवार्य अङ्ग्रेजी ३४ दिन पछि
२०चैत

SEE २०८२ -अनिवार्य नेपाली ३५ दिन पछि
२२चैत

SEE २०८२ -अनिवार्य गणित/स्वामी शशिधर जन्मजयन्ती ३७ दिन पछि
२३चैत

SEE २०८२-अनिवार्य विज्ञान तथा प्रविधि ३८ दिन पछि
२४चैत

विश्व स्वास्थ्य दिवस/SEE २०८२-अनिवार्य सामाजिक अध्ययन ३९ दिन पछि
२५चैत

SEE २०८२-ऐच्छिक प्रथम ४० दिन पछि
२६चैत

SEE २०८२ - ऐच्छिक द्वितिय ४१ दिन पछि
२९चैत

अन्तर्राष्ट्रिय मानव अन्तरिक्ष उडान दिवस/SEE २०८२-अनिवार्य स्वास्थ , जनसंख्या तथा वातावरण शिक्षा ४४ दिन पछि
३०चैत

वरुथिनी एकादशी व्रत ४५ दिन पछि
१वैशाख

मेष संक्रान्ति/नयाँ वर्ष २०८३ ४६ दिन पछि
२वैशाख

विश्व कला दिवस/प्रदोष व्रत ४७ दिन पछि
४वैशाख

मातातीर्थ औंसी/आमाको मुख हेर्ने दिन ४९ दिन पछि
५वैशाख

ललितपुर मत्स्यन्द्रनाथ रथारोहण/विश्व सम्पदा दिवस/दक्षिण एशियाली ज्योतिष महासंघ स्थापना दिवस ५० दिन पछि
६वैशाख

परशुराम जयन्ती ५१ दिन पछि
७वैशाख

अक्षय तृतीया व्रत/शिव पार्वती विवाह महोत्सव/राष्ट्रिय याक दिवस ५२ दिन पछि

ज्योतिषहरू

Jyotish Vaman Sapkota

शिक्षा - व्याकरणाचार्य, पौरोही...

Jyotish Purushottam Ghimire

नेपाल संस्कृत विश्वविद्यालय, �...

Jyotish Krishna Prasad Bhandari

उपप्राध्यापक (Asst. professor of Sanskrit) नेपा�...

Jyotish Mohan Ghimire

सम्पुर्णानन्द संस्कृत विश्वव...

Jyotish Amrit Paudel

वाराणसीकै सम्पूर्णानन्द संस्...

Jyotish Mukunda Sharma

स्वाध्याय, सत्सङ्ग र सदाचारजस�...

Jyotish Smarika Acharya

बाल्मीकि बिद्यापिठ बाट ज्योत�...

Jyotish Narayan Prasad Gautam

गुरुकुल शिक्षा प्रणालीबाट ज्�...

Jyotish Narayan Prasad Bhandari

ज्योतिषका उप-प्राध्यापक (lecturer of A...

Jyotish Damodar Poudel

नेपाल संस्कृत विश्व बिद्यालय�...

Jyotish Dharmendra Krishna Paudel

शास्त्री धर्मेन्द्र कृष्ण पौ�...

Jyotish Pandit Mukunda Nepal

ज्योतिष पण्डित मुकुन्द नेपाल�...

Jyotish Hamro patro

नेपाल संस्कृत विश्वविद्यालय �...

Jyotish Damodar Kaushik

ज्योतिष र व्याकरण विषयमा आचार�...

Jyotish Deepak Prasad Kafle

सम्पूर्णानन्द संस्कृत विश्वव...

Jyotish Dipendra Khatiwada

सम्पुर्णानन्द संस्कृत बिश्वब...

Jyotish Khageshwor Subedi

गुरुकुल पद्दति बाट ज्योतिषीय �...

Jyotish Kuresh Pandey

११ वर्षको अनुभवसहित विभिन्न ध�...

Jyotish Ghanashyam Pokharel

नेपाल संस्कृत विश्वविद्यालयब...

TALK TO JYOTISH

साहित्य / ब्लग

Aug/Sep 2025

आज

२०८२ भदौ

२८
शनिवार

Sep 13, 2025
असोज कृष्ण षष्ठी
सप्तमी श्राद्ध/प्राथमिक उपचार दिवस ( Saptami Shraddha/World First Aid Day )

MY NOTE

तपाईँले आजको मिति भन्दा पछिको नोट हाल्नु भएको छैन । तपाईँले जन्मदिन, मिटिङ, सम्झनु पर्ने कुराहरु, बिल तिर्ने दिन आदि टिपोट टिप्न सक्नुहुन्छ ।

सप्तमी श्राद्ध

विशेष अडियो सामग्री

पितृ गायत्री मंत्र

देवताभ्यः पितृभ्यश्च महायोगिभ्यः एव च। नमः स्वाहायै स्वधायै नित्यमेव नमोनमः।।

यसको अर्थ देवताहरू, पितृहरू, महान योगीहरू, स्वाहा र स्वधालाई सधैं नमस्कार गर्नु हो।

सोह्र श्राद्धको प्रारम्भसँगै अबका सकल पक्षहरू पितृपक्षका स्वरूपमा आउँदै जानेछन् । पृथ्वी र स्वर्गबीचमा भएको पितृ लोकमा रहेका सबै देवता समान पितृहरूको मोक्षको कामना । सकल पितृहरूले बैतर्णी नदी तर्न पाउन अनि पितृप्रेम कायम रहोस् । पितृहरूको आर्शिवाद कायम रहोस् । सदीक्षा र शुभेच्छा कायम रहोस् । हामी आजको स्वरूपमा पितृहरूको अवशेष र पितृहरूकै स्वरूप हौं, हैन र ?

प्रत्येक वर्ष आश्विन कृष्ण पक्षमा दिवंगत पितृका नाममा गरिने सोह्र श्राद्धका लागि आवश्यक पर्ने अपरान्हकालको समय निर्धारण गरिएको छ । यो समयभित्रमै पिण्डदान गर्नुपर्नेछ । तर्पण, दियो पूजा, विश्वदेवा ब्राह्मण लगायत पूजा तोकिएको समयअघि नै गर्न सकिनेछ । यो समयमा पिण्डदान नगरे पितृले पाउँदैनन् भन्ने मान्यता रहन्छ । स्वर्गको ढोका खुलेर पितृहरूको बैकुण्ठ बास होस्

वैदिक सनातन संस्करमा सामान्यतया पितृकर्म अर्थात् श्राद्ध दुई पटक गरिन्छ । वर्षमा नियमित श्राद्ध पितृहरूको देहावसान भएको तिथिमा र अर्को श्राद्ध चाहिँ सोह्र श्राद्धको अवधिमा गरिन्छ । यस वर्षको सोह्र श्राद्धको शुरुवातसँगै हरेक परीवारमा शान्ति, खुशियाली कायम भइरहोस् । पितृहरूको आशिष सदासर्वदा कायम होस् । स्वर्गको ढोका खुलेर पितृहरूको बैकुण्ठ बास होस्।

सप्तमी श्राद्ध तिथिमा बैकुण्ठबास हुनुभएका पितृहरूको मोक्षको कामना ।

प्राथमिक उपचार दिवस

प्राथमिक उपचार दिवस

विशेष अडियो सामग्री

हरेक वर्षको सेप्टेम्बर महिनाको दोस्रो शनिवार विश्व प्राथमिक उपचार दिवस मनाइन्छ । विश्व समूदायले अन्य वर्षहरु झै बिभिन्न कार्यक्रम अनि जागरण गर्दै प्राथमिक उपचार दिवस मनाउँदछन् ।

पृष्ठभूमि

सन् २००० बाट अर्थात् सहश्राब्दिबाट IFRC को पहलमा यो दिवस मनाउन शुरु गरिएको हो । नेपाल एउटा सुन्दर देश हो तथापि शदियौं देखि जनस्वास्थका मुद्दाहरुमा धेरै सुधार हुन नसकेको तथ्य यस देशको सुन्दरतासंगै गाँसिएर आउँछ । हरेक गाउँपालिकामा स्वास्थ चौकी सैद्धान्तिक रुपमा त छ तर व्यबहारीक पक्षको मलिनो रुप र सिमाहरु हामीले देखेकै छौं । तालिमप्राप्त जनस्वास्थ सेवक अनि जागरुक जनस्वास्थ प्रशासकहरुको कदमको कमि लगायत अन्य थुप्रै संरचनागत समस्याले नेपाली गाँउहरु अझै पनि स्वास्थोपचारको मूलधारमा छैनन । प्राथमिक स्वास्थ उपचारको सहज तालिम र प्रावधानले नेपाली गाँउमा सामान्य कारणले मूल्यवान जीवनको बाजी थाप्नु पर्ने थिएन ।

ग्रामीण क्षेत्रमा प्राथमिक उपचार पहुँच सुधार्न नेपालले के कुरामा प्राथमिकता दिनुपर्छ? स्वास्थ्यकर्मीलाई तालिम दिने स्वास्थ्य चौकी र उपकरण बढाउने गाउँमा जनचेतना कार्यक्रम गर्ने विद्यालयमा प्राथमिक उपचार पढाउने

नेपालमा अध्यनहरु

बिभिन्न अध्यनहरुले नेपालमा सन् २०३० सम्म हृदयघात दर अहिलेको ९ प्रतिशतबाट बढेर करिब ३४ प्रतिशतमा पुग्ने तथ्याङ्क देखाएको छ । हरेक बर्ष करिब १० दशमलव २२ प्रतिशतले बढिरहेको नेपाली बाटोहरूमा हुने सवारी दूर्घटनाहरुमा बर्षेनी ५ दशमलव ४० प्रतिशत मृतकको संख्यामा बृद्धि भइरहेको छ । मान्छेको ज्यान जोगाउन तुरुन्तै स्वास्थोपचार शुरु गर्नु जरुरी हुन्छ, प्राथमिक उपचारको सहज उपलब्धता अनि तालिमकालागि नेपाल अझै सक्रिय बन्नुपर्छ ।

आधारभूत उपचारहरु

संक्षेपमा प्राथमिक उपचारका साध्यहरु भन्न चाह्यौं, यदि घाउ भएमा त्यसलाई सफा गरेर अनि साबुन पानीले सफासंग धुने, एन्टीसेप्टीक धुलो या मल्हम लगाउने गर्न जरुरी छ ।

रक्तश्रावको समयमा रगत आएको शरीरको भागलाई उचाईमा राख्ने ताकि रगतको बहाव तल आउन गई रक्तश्राव रोकियोस् । औंलाको चापले रक्तश्रावलाई बन्द गर्ने या पट्टि लगाएर रक्तश्रावको बहाव कम गर्न पर्दछ ।

जनावरले टोकेमा र घाउ भएमा तुरुन्त सफापानी अनि साबुनपानीले धुने र अस्पताल लान जरुरी छ । बिभिन्न संक्रमणहरु जस्तै रेबिज लगायत अन्य संक्रमण बिरुद्धको खोप पनि स्वास्थकर्मीको सल्लाहमा लगाउनु पर्दछ ।

अचेत मान्छेहरुको नारीमा छामेर पल्स पत्ता लगाउने अनि ३० सेकेन्ड भन्दा धेरै पल्स मधुरो भएमा या हराएमा सीपीआर अर्थात कृत्रिक श्वाँसप्रश्वासको प्रक्रियामा जानु पर्दछ ।

प्राथमिक उपचार दिवसमा प्राणरक्षार्थक उपचार सीपहरु सक्दो छलफल गर्ने र बाँड्ने प्रयास गरौं । सर्वत्र शान्ति र समृद्धीको कामना ।

२०२५ को विश्व प्राथमिक उपचार दिवसको विषयवस्तु "First Aid and Climate Change" ले बाढी, डढेलो, गर्मी लहर जस्ता जलवायुजन्य विपत्मा देखिने स्वास्थ्य आपतकालीन अवस्थाका लागि तयारी र प्राथमिक उपचार सिक्नुपर्ने आवश्यकतामा जोड दिन्छ । यसले जीवन बचाउन र क्षति घटाउन सामुदायिक स्तरमा छिटो प्रतिक्रिया दिन प्रोत्साहन गर्छ ।