जलवायु न्याय– कुनै देशलाई दोषारोपण होइन, सहकार्य गर्नुपर्छ

भोटेकोशी–रसुवामा आएको बाढीपछि नेपालले जलवायु न्याय पाउनुपर्छ भन्ने आवाज अझ बलियो भएको छ। नेपालले विगतदेखि नै अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा जलवायु न्यायको विषय उठाउँदै आएको छ। तर जलवायु न्याय आफैमा व्यापक र जटिल विषय हो। यसको एउटै परिभाषा छैन।

अन्तर्राष्ट्रिय जलवायु कूटनीतिमा यसको भावनालाई केही हदसम्म समेटिएको छ। विकसित तथा ऐतिहासिक रूपमा बढी उत्सर्जन गरेका देशले आफ्नो उत्सर्जन घटाउनुपर्ने, विकसित देशले विकासोन्मुख देशलाई आर्थिक सहयोग गर्नुपर्ने, अतिकम विकसित देश र साना टापु राष्ट्रलाई विशेष सहयोग गर्नुपर्ने तथा महिला, बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक र आदिवासी जनजाति समुदायजस्ता बढी जोखिममा रहेका समूहलाई विशेष ध्यान दिनुपर्ने मान्यता स्थापित भएको छ।