जलबायू न्यायका लागि

राजनीतिक र पर्यावरणीय दुवै दृष्टिकोणबाट नेपाल अहिले एउटा महत्वपूर्ण ऐतिहासिक मोडमा उभिएको छ। विगत एक दशकमा, जरा गाडेका राजनीतिक अभिजात वर्गप्रति व्यापक जनअसन्तुष्टि, बारम्बारको सरकार परिवर्तन, भ्रष्टाचारका आरोपहरू र निरन्तरको आर्थिक कमजोरीका कारण देशको राजनीतिक परिदृश्यमा ठूलो परिवर्तन आएको छ। नेपालको लोकतान्त्रिक राजनीतिमा 'जेन जी' (Gen Z) को उदय एक निर्णायक राजनीतिक शक्तिको रूपमा भएको छ। डिजिटल प्लेटफर्महरू र भ्रष्टाचारविरोधी भावनाहरूबाट प्रेरित युवाहरूको नेतृत्वमा भएको परिचालनले परम्परागत राजनीतिक पात्रहरूको वैधानिकतालाई चुनौती दिएको छ र संरचनागत सुधारको मागलाई तीव्र पारेको छ। पारदर्शिता, उत्तरदायित्व र सहभागितामूलक शासन व्यवस्था खोज्ने डिजिटल माध्यममा जोडिएका युवा नागरिकहरूको प्रभाव बढ्दै गएको हालका राजनीतिक घटनाक्रमले देखाएका छन्।

यसैबीच, एसियाको सबैभन्दा संवेदनशील भूराजनीतिक क्षेत्रमध्ये एकमा नेपाल अवस्थित छ। भारत र चीन—दुई उदीयमान विश्वशक्तिहरू, जसका आर्थिक र सुरक्षा चासोहरू हिमालय क्षेत्रमा आपसमा बाझिंदै गएका छन्—को बीचमा रहेको नेपालले सार्वभौमिकता जोगाउँदै रणनीतिक अवसरहरूको अधिकतम उपयोग गर्ने निरन्तर चुनौतीको सामना गरिरहेको छ। आन्तरिक राजनीतिक परिवर्तन अगाडि बढ्दै जाँदा, नयाँ पुस्ताको राजनीतिक नेतृत्वले शासन सुधार मात्र नभई क्षेत्रीय भूराजनीति र जलवायु परिवर्तनका चुनौतीहरूको पनि सामना गर्नुपर्ने हुन्छ।