अफ्रीकी फुटबल जगत्को एउटा दुर्लभ घटना

फुटबलको मैदानमा कतिपय घटनाहरु यस्ता हुन्छन्, जसले हलिउडको कुनै रोमाञ्चक र काल्पनिक सिनेमालाई पनि फिका बनाइदिन्छन् । त्यस्तै एउटा अविश्वसनीय, सनसनीपूर्ण र भावनाले ओतप्रोत घटनाको नायक हुन्, जाम्बियाका लिजेन्ड फुटबलर कालुशा ब्वाल्या । मैदानभित्र जादुमयी खुट्टाका धनी तर भाग्यको खेलमा कतिपय स्थानमा अभागी सावित भएका ब्वाल्याको जीवन एउटा यस्तो विरोधाभासपूर्ण यात्रा हो, जसले मानिसलाई स्तब्ध बनाउँछ । सन् १९८८ मा ‘अफ्रिकन फुटबलर अफ द इयर’ को प्रतिष्ठित उपाधि जित्ने दक्षिण अफ्रिकाकै एक मात्र खेलाडी ब्वाल्या जाम्बियाका सर्वकालीन महान् फुटबलर हुन् । उनको व्यक्तिगत खेल कौशल यति लोभलाग्दो थियो कि उनी मैदानमा उत्रिँदा विरोधी टोलीका रक्षकहरू सातो जान्थ्यो ।

तर, जाम्बियाका लागि सर्वाधिक गोलकर्ता बनेर इतिहास रचे पनि उनले खेलाडीका रूपमा कहिल्यै ‘अफ्रिका कप अफ नेसन्स’ (एफकोन) को सुनौलो ट्रफी चुम्न पाएनन् । सन् १९९४ को फाइनलमा उपाधि नजिक पुगेर पनि पराजित हुनुपर्दाको त्यो हृदयविदारक क्षण उनको खेलाडी जीवनको सबैभन्दा ठूलो पीडा बन्यो । तर, ब्वाल्याको जीवन केवल खेल र हारको साक्षी मात्र होइन, मृत्युलाई जितेर शून्यताबाट साम्राज्य खडा गरेको एउटा अद्भूत सनसनी पनि हो । सन् १९९३ को त्यो कालो दिन, जसले जाम्बियाली फुटबलको सम्पूर्ण अस्तित्व नै नामेट पारिदिएको थियो । जतिबेला राष्ट्रिय टोलीका सबै खेलाडी र अफिसर बोकेको विमान गेबोनमा दुर्घटनाग्रस्त भयो । त्यस घटनामा परेर जाम्बियाको सिङ्गो टोली सखाप भयो ।