बौद्धहरूका बुद्ध र हिन्दूहरूका बुद्ध

हिजोआज विष्णु मतवादी हिन्दु अर्थात् वैष्णवीहरू शाक्यमुनि गौतम बुद्ध (इपू ५६३–४८३)लाई विष्णुको नवौँ अवतार मान्छन्। र, बुद्ध हामी पनि मान्छौँ, हाम्रा पनि हुन् भन्ने दलिल पेस गर्दछन्। विष्णुको नवौँ अवतार भनेर चित्र वा मूर्ति राख्दा नवौँ क्रममा बुद्धलाई राख्दछन्। यसअनुसार बौद्ध धर्मदर्शन कुनै छुट्टै नभएर हिन्दु धर्मकै एउटा शाखा वा पन्थ भनेर पनि मान्दछन्। तर, केही सय वर्षअघिसम्म पनि वैष्णवीहरूको मान्यता यस्तो थिएन। अर्थात् वैष्णवी मतमा विष्णुको अवतार भन्ने कुराको अवधारणा नै विकास भएको थिएन। बुद्धलाई हेर्ने दृष्टिकोण पनि नकारात्मक वा प्रतिस्पर्धीका रूपमा थियो।

बुद्धलाई विष्णुको अवतार मान्ने मान्यतामा बौद्धहरू विष्णुमतवादीहरूसँग सहमत छैनन्। त्यस मान्यताको विरोध पनि गर्दछन्। बौद्धहरूको विरोध तथा तर्कमा विष्णुमतवादीहरू खासै बहस गर्दैनन् तर आफूलाई सच्याउनुपर्ने महसुस पनि गर्दैनन्। बरु धार्मिक सहिष्णुता वा सद्‌भावको कुरा ल्याएर जनमानसलाई अलमल्याइरहेका हुन्छन्।