विपद्अघि नै सचेत बनौं

नेपालमा मनसुनी समय नजिकिएको छ। योसँगै बाढी–पहिरोको कहर सुरु हुनेछ। त्यसबाट धुले र कच्ची सडक मात्र होइन, विगतमा जस्तै मुख्य राजमार्ग प्रभावित हुने सजिलै अनुमान लगाउन सकिन्छ। सडक विभागले मुख्य राजमार्गका चार दर्जनभन्दा बढी स्थानलाई वर्षाका बेलामा उच्च जोखिमका रूपमा हेरेको छ। मुलुकको जीवनरेखाका रूपमा रहेको नारायणगढ–मुग्लिनसहित सडकहरू वर्षाका बेला अवरुद्ध हुँदा आमनागरिकको दैनन्दिन जीवन कष्टकर बन्दै छ। यसले आवतजावतको जोखिम नियमितजस्तै बनेको छ। अझ गरिब तथा निम्नवर्गीय परिवारलाई मनसुन सधैं चिन्ताको विषय बन्ने गरेको छ। एकातिर आर्थिक अवस्थाको पिरमा रहेका उनीहरू मनसुनजन्य बाढी–पहिरोको चपेटामा पनि पर्ने गरेका छन्। प्राकृतिक विपद्को जोखिममा सबैभन्दा बढी यही समुदाय पर्छ। प्रायः यस्ता प्राकृतिक विपद्का कारण ज्यान गुमाउनेमा सीमान्तकृत र निम्नवर्गीयहरू नै धेरै हुन्छन्। यसपटक मनसुन औपचारिक रूपमा सुरु हुनुअघि नै त्यसका पूर्वसंकेतहरू देखिन थालेका छन्। पूर्वी पहाडी क्षेत्रमा केही दिनअघिको वर्षाले सडकहरू भत्किएका छन्। पुल–पुलेसाहरू बगाएका छन्। जनजीवन प्रभावित भएको छ।

जथाभावी निर्माण भएका सडकले सुविधासँगै विपद् पनि निम्त्याउने गरेका छन्। समयमा निर्माण सम्पन्न नहुँदा वर्षाको समयमा पहिरोको जोखिम हुन्छ। विभिन्न ठाउँका पुल, कल्भर्ट भत्केका, सडक पेटी बिग्रिएका हामी यत्रतत्र देख्न सक्छौं। कतैकतै टेको लगाएका थाँक्रा ढलमलाएकाले सडकमा खस्न आतुर बनेका देखिन्छन्। बगेको माटोमै अल्झिएका रुख तथा बोटबिरुवाले बटुवाको बाटो छेक्न तमतयार छन्। यसले भिरपाखा र नदीछेउका बस्ती त्रासमा छन्। पहिरोले बालीहरू पुरिएका छन्। कतिपय कटानमा परेका छन्।