विचारको आलोकमा बीपी: ४४औँ स्मृति दिवस र वर्तमानको दायित्व

नेपाली राजनीतिको आकाशमा विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला (बीपी) एउटा यस्तो नक्षत्र हुन्, जसको प्रकाश समयसँगै धमिलो होइन, झन् चम्किलो बन्दै गएको छ। नेपाली राजनीतिको मियो र वैचारिक धरातलका रूपमा बीपीलाई स्मरण गर्नु भनेको केवल इतिहासको एउटा पाना पल्टाउनु वा एउटा व्यक्तिको गुणगान गाउनु मात्र होइन, बरु वर्तमानको अन्योल चिर्न विगतको आलोकमा भविष्यको बाटो पहिल्याउनु हो। समयको निरन्तर बहावसँगै व्यवस्था बदलिए, पात्रहरू फेरिए र पुस्ताहरू परिवर्तन भए, तर बीपीको विचार, दर्शन र आदर्श आज पनि उत्तिकै जीवन्त छन्। उहाँ नेपाली राजनीतिका त्यस्ता दुर्लभ र सर्वकालीन राजनेता हुनुहुन्छ, जसले राजनीतिलाई केवल सत्ता प्राप्तिको माध्यम मात्र बनाउनुभएन, बरु त्यसलाई स्पष्ट वैचारिक दिशा, नैतिक उचाइ र मानवीय संवेदनाले समृद्ध बनाउनुभयो। ४४औँ स्मृति दिवसको सन्दर्भमा उहाँको योगदानलाई पुनः स्मरण गर्नु इतिहासप्रतिको सम्मान मात्र होइन, वर्तमान र भविष्यप्रतिको उत्तरदायित्व पनि हो।

नेपाली कांग्रेसको गौरवशाली इतिहास बीपीको सङ्घर्ष, दूरदृष्टि र नेतृत्वसँग अविच्छिन्न रूपमा जोडिएको छ। २००७ सालको प्रजातान्त्रिक क्रान्तिले नेपाललाई शताब्दी लामो जहानियाँ राणाशासनबाट मुक्त गराउँदा बीपी त्यस आन्दोलनका वैचारिक, सङ्गठनात्मक र राजनीतिक मेरुदण्ड हुनुहुन्थ्यो। उहाँका लागि क्रान्ति केवल शासन परिवर्तनको नाम थिएन; क्रान्ति भनेको नागरिक स्वतन्त्रता, जनअधिकार, सामाजिक न्याय र विधिको शासनमा आधारित आधुनिक नेपालको निर्माण थियो। त्यसैले २००७ सालको आन्दोलन केवल राजनीतिक परिवर्तनको घटना नभई नेपाली जनताको लोकतान्त्रिक चेतनाको ऐतिहासिक जागरण बन्यो। आज नेपाली समाजमा लोकतन्त्रको जुन आधार निर्माण भएको छ, त्यसको जगमा बीपीको त्याग, सङ्घर्ष र दृष्टि गहिरोसँग स्थापित छ।