धान खेतीमा यान्त्रिकीकरण : मेसिन बाँडेर मात्रै पुग्दैन

कृषि विभागका अनुसार २०८३ साउन १५ सम्म देशभर धान रोपाइँ हुने क्षेत्रको ९२.५७ प्रतिशतमा रोपाइँ सकिएको छ। अघिल्लो वर्षको यही अवधिमा यो दर ८३.९३ प्रतिशत थियो। अनुकूल मनसुन र समयमै भएको रोपाइँ सकारात्मक संकेत हुन्। तर रोपाइँको प्रगति प्रतिशतले मात्र नेपालको धान खेतीभित्र गहिरिंदै गएका संरचनागत समस्या देखाउँदैन।

गाउँमा धान रोप्ने, गोड्ने र भित्र्याउने हात घटिरहेका छन्। वैदेशिक रोजगारी, बसाइँसराइ, शहरीकरण र पेशागत परिवर्तनले युवाशक्ति खेतीबाट टाढिंदै जाँदा कृषि कार्यको ठूलो भार महिला र ज्येष्ठ नागरिकमाथि परेको छ। आवश्यक समयमा श्रमिक नपाउँदा रोपाइँमा ढिलाइ, बाली व्यवस्थापन प्रभावित हुने र कटानीको छोटो अवसरसमेत गुम्ने जोखिम बढेको छ।