मानार्थ : एक सैन्य कूटनीतिक परम्परा

नेपाल र भारत दुवै देशका बासिन्दा तथा राजनीतिज्ञहरूले समय–समयमा भन्दै आएका छन् कि नेपाल–भारत सम्बन्ध विशिष्ट प्रकारको छ । नेपाल–भारत सम्बन्धलाई विशिष्ट बनाउने विभिन्न आयामहरूमध्ये सैन्य कूटनीतिक पनि एक हो । शायद विश्वमा नेपाल र भारत मात्र यस्ता दुई देश हुन्, जहाँ एक देशको सेनाप्रमुखलाई अर्को देशको राष्ट्रपतिले औपचारिक समारोहबीच आफ्नो देशको सेनाको मानार्थ महारथीको दज्र्यानी चिह्न प्रदान गर्छन् । यसै सिलसिलामा नेपाली सेनाका प्रधानसेनापति अशोकराज सिग्देलको औपचारिक निमन्त्रणामा चारदिने भ्रमणमा आउनुभएका भारतीय सेनाका नवनियुक्त ३१औं स्थल सेनाध्यक्ष जनरल धीरज सेठलाई राष्ट्रपति एवं नेपाली सेनाका परमाधिपति रामचन्द्र पौडेलले विशेष समारोहबीच मिति २०८३÷०५÷०१ गते नेपाली सेनाको मानार्थ महारथीको दज्र्यानी चिह्न प्रदान गर्नुभएको छ ।

नेपाल र भारतबीच एक–अर्काका सेना प्रमुखलाई मानार्थ प्रधानसेनापतिको सम्मान प्रदान गर्ने परम्पराले सात दशकभन्दा लामो इतिहास बोकेको छ । यही परम्परालाई निरन्तरता दिँदै भारतका स्थल सेनाध्यक्ष जनरल धीरज सेठलाई विशेष समारोहबीच नेपाली सेनाको मानार्थ महारथीको दज्र्यानी चिह्न प्रदान गरिएको छ । नेपाल–भारतबीच विभिन्न आरोह–अवरोहका बीच यो विशिष्ट परम्परा निरन्तर चलिरहेको छ र आगामी दिनमा पनि निरन्तर चलिरहनेछ । नेपाल र भारतबीच एक–अर्काका सेना प्रमुखलाई मानार्थ महारथीको दज्र्यानी चिह्न प्रदान गर्ने परम्पराको सात दशकभन्दा लामो इतिहासमा एकपटक क्रमभङ्गता भएको थियो ।