हाम्रो देशको लागि बन्न सक्छ नमूना : अन्य देशमा संचालित स्वास्थ्य बीमाको अभ्यास

नेपालमा स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम सञ्चालन भएको करिब एक दशकभन्दा बढी भइसकेको छ। कार्यक्रमको प्रारम्भिक दुई–तीन वर्षमा आम नागरिकमा यसप्रति जुन उत्साह, अपेक्षा र भरोसा देखिएको थियो, पछिल्ला वर्षहरूमा त्यसमा क्रमशः कमी आएको अनुभव गर्न सकिन्छ। यस अवधिमा भएका विभिन्न अध्ययन, अनुसन्धान तथा कार्यक्रमको कार्यान्वयनबाट स्वास्थ्य बीमा बोर्डको दैनिक व्यवस्थापन, सेवा प्रदायकको जिम्मेवारी र सेवाग्राहीको आचरणका सम्बन्धमा अनेकौँ प्रश्न उजागर भएका छन्।

यो दश वर्षको अवधिमा विभिन्न सरकार र स्वास्थ्यमन्त्रीहरूले स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रमलाई प्राथमिकतामा राख्दै बोर्डका समस्या पहिचान र समाधानका लागि उच्चस्तरीय समिति तथा कार्यदलहरू गठन गरे। ती समिति तथा कार्यदलले दिएका सुझावहरू हेर्दा धेरै विषयमा उनीहरूको निष्कर्ष र सिफारिस लगभग उस्तै देखिन्छन्। हालको सरकार गठन भएयता पनि स्वास्थ्य बीमाको विषयमा विज्ञहरूसँग निरन्तर छलफल भइरहेका छन्। संसद् र संसदीय समितिमा समेत यो विषयले पर्याप्त स्थान पाएको छ।