एल निनोको जोखिम घटाउन राष्ट्रिय योजना

‘सुपर एल निनो’ का कारण नेपालमा पर्न सक्ने खडेरी, पानीको अभाव, कृषिसँगै जलविद्युत् उत्पादनमा आउने गिरावट, अन्य विपद्का जोखिम कम गर्न सरकारले ‘सुपर एल निनो राष्ट्रिय आकस्मिक योजना’ को मस्यौदा तयार पारेको छ। जल तथा ऊर्जा आयोगको सचिवालय र जल तथा मौसम विज्ञान विभागको अगुवाइमा तयार गरिएको उक्त योजनाले जलस्रोत, खाद्य सुरक्षा, ऊर्जा र विपद् व्यवस्थापनलाई एकीकृत रूपमा समेटेको छ।

विश्व मौसम संगठन (डब्लुएमओ) का अनुसार एल निनोले विश्वव्यापी जलवायु प्रणालीमा नराम्रो प्रभाव पार्न सक्छ। असाधारण रूपमा तातिएका महासागर र हिन्द महासागरमा देखिने द्विध्रुवीयता (इन्डियन ओसियन डाइपोल–आइओडी) विकसित हुने सम्भावनासँगै बलियो बन्दै गएको एल निनोले आगामी महिनामा विश्वका विभिन्न क्षेत्रमा मौसमको स्वरूप प्रभावित गर्न सक्ने देखिएको छ। आइओडी भनेको हिन्द महासागरको पश्चिमी भागमा समुद्री सतहको पानी तुलनात्मक रूपमा बढी तातो र पूर्वी भागमा चिसो हुने अवस्था हो।