कर्मचारीतन्त्रमा चाहिएको थिति

कर्मचारीतन्त्र साँच्चिकै स्थायी सरकार हो। राजनीतिक नेतृत्व बदलिरहन्छ, तर कर्मचारीतन्त्र उही हुन्छ। विश्वसनीय परीक्षा प्रणाली भएको लोकसेवा आयोगले भर्ना गरेका कर्मचारी स्थायी रहन्छन्। राजनीतिक नेतृत्वले नीति निर्माण गर्छ, निर्णय गर्छ। त्यसको कार्यान्वयन गर्ने पनि कर्मचारीतन्त्र नै हो।

खासमा सरकारको सेवाप्रवाह र काम कारबाही भनेको कर्मचारीतन्त्रमार्फत हुन्छ। राणा ढालेर प्रजातन्त्र आएपछि नेपालमा कर्मचारीतन्त्रको संस्थागत विकास सुरु गरिएको हो, जसको विरासत आजसम्म निरन्तर छ। त्यसो त त्यसअघि पनि राणा र शाह राजाहरूका पालामा पनि कर्मचारी नभएका होइनन्, तर स्याथी संरचना र संस्थागत विकास थिएन। तत्कालीन प्रधानमन्त्री टंकप्रसाद आचार्यका पालामा निजामती सेवा ऐन नै बनाएर संस्थागत गरिएपछि नै नेपाल देश पनि राज्यका रूपमा थप संगठित र मजबुद हुन आइएको हो। ऐन, नियमबाट परिचालित कर्मचारीतन्त्रलाई पछिल्लो प्रजातान्त्रिक काल र लोकतान्त्रिक कालमा राजनीतिले बढी नै गिजल्यो। त्यही प्रवृत्तिको विरोधमा आवाज उठाएर आएको अहिलेको सरकारका कतिपय गतिविधिले फेरि कर्मचारीतन्त्र तरंगित छ।