मधेशमा मानसिक स्वास्थ्य : चुनौती बढ्दैछ, प्राथमिकता कहिले ?

मधेश प्रदेशमा मानसिक स्वास्थ्यलाई अझै पनि स्वास्थ्य क्षेत्रको प्राथमिकताका रूपमा पर्याप्त महत्त्व दिइएको छैन। यद्यपि उपलब्ध तथ्यांकले भने यस विषयलाई बेवास्ता गर्न नहुने स्पष्ट संकेत गर्छ। राष्ट्रिय मानसिक स्वास्थ्य सर्वेक्षण २०२० अनुसार, मधेश प्रदेशका वयस्कमा कुनै पनि मानसिक विकारको जीवनकालीन प्रचलन २.१ % र वर्तमान प्रचलन १.५ % रहेको थियो । सोही सर्वेक्षण अनुसार मधेशका २.० % वयस्कमा हाल आत्महत्यासम्बन्धी विचार र ०.४ % मा आत्महत्याको प्रयास गरेको इतिहास देखिएको थियो।

अझ पछिल्लो नेपाल जनसांख्यिक तथा स्वास्थ्य सर्वेक्षण २०२२ ले पनि मानसिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्न नहुने अवस्था देखाउँछ । १५–४९ वर्षका मधेश प्रदेशका महिलामध्ये २२ % र पुरुषमध्ये ७ %मा सर्वेक्षणअघि दुई हप्तामा एन्जनइटीका लक्षण देखिएका थिए। त्यस्तै,डिप्रेसनका लक्षण महिलामा ५ % र पुरुषमा १ % देखिएका थिए । यी क्लिनिकल डायग्नोसिस नभई स्क्रिनिङबाट देखिएका लक्षण हुन्।