उत्कर्ष र विचलनबाट हेर्दा नेपालको कम्युनिस्ट आन्दोलन

नेपालको आधुनिक राजनीतिक इतिहासमा यदि कुनै राजनीतिक विचारधाराले सबैभन्दा लामो समयसम्म जनताको आशा, परिवर्तनको आकाङ्क्षा र सामाजिक न्यायको अभियानलाई बोकेको छ भने त्यो कम्युनिस्ट आन्दोलन हो। वि.सं. २००६ मा पुष्पलालको नेतृत्वमा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीको स्थापना भएपछि सुरु भएको यो आन्दोलनले सात दशकभन्दा लामो यात्रा पूरा गरिसकेको छ।

यो यात्रा केवल एउटा राजनीतिक दलको इतिहास मात्र होइन, यो नेपाली समाजको राजनीतिक चेतना, सामाजिक रूपान्तरण, वर्गीय सङ्घर्ष, लोकतान्त्रिक अधिकारको स्थापना र राष्ट्रिय स्वाधीनताको बहससँग गाँसिएको इतिहास पनि हो। यस अवधिमा कम्युनिस्ट आन्दोलनले उल्लेखनीय उपलब्धिहरू हासिल गर्नुका साथै अनेकौँ कठिन परीक्षाहरू पनि भोगेको छ।