नेपाल–भारत सम्बन्ध अविश्वासको छाया कि नयाँ सन्तुलनको खोजी ?

भारतका विदेश सचिव विक्रम मिश्रीको तय भएको नेपाल भ्रमण अन्तिम समयमा स्थगित हुनु सामान्य कूटनीतिक घटनाभन्दा धेरै अर्थ बोकेको विषय बनेको छ । दक्षिण एसियाको जटिल भू–राजनीतिमा नेपाल–भारत सम्बन्ध जहिल्यै संवेदनशील रहँदै आएको छ । त्यसैले दिल्लीबाट आउने हरेक सन्देश र काठमाडौंको हरेक प्रतिक्रियालाई केवल औपचारिक घटनाका रूपमा हेर्न सकिँदैन ।

अहिले पनि त्यही भइरहेको छ । गत वैशाख २८ र २९ गतेका लागि तय गरिएको भ्रमणलाई धेरैले प्रधानमन्त्री बालेन्द्र साहको सम्भावित भारत भ्रमणको आधार तयार गर्ने महत्वपूर्ण कडीका रूपमा हेरेका थिए । तर, अन्तिम समयमा भ्रमण रोकिएपछि नेपाल–भारत सम्बन्ध फेरि चिसिँदै गएको संकेतका रूपमा यसको व्याख्या हुन थालेको छ । यद्यपि दुवै देशका औपचारिक निकायहरूले स्पष्ट कारण सार्वजनिक गरेका छैनन्, कूटनीतिक वृत्तमा यसलाई केवल तालिका परिवर्तन मानेर पन्छाउन सकिने अवस्था देखिँदैन ।