नेपालमा बर्ड फ्लूको बढ्दो जोखिम: 'वन हेल्थ' रणनीतिको आवश्यकता

कोभिड–१९ महामारीले विश्वलाई एउटा कठोर सत्यसँग सामना गरायो- संक्रामक रोगको जोखिमलाई समयमै पहिचान गरी तयारी नगर्ने हो भने त्यसको मूल्य मानव जीवन, अर्थतन्त्र र सामाजिक स्थिरताले अत्यन्त महँगो रूपमा चुकाउनुपर्छ। महामारीको ती अनुभवहरू अझै ताजा छन्। अस्पतालहरूको चाप, बन्दाबन्दीले थलिएको अर्थतन्त्र, लाखौँ मानिसको ज्यान र जनजीवनमा परेको गहिरो असरले पूर्वतयारीको महत्व स्पष्ट रूपमा देखाइसकेको छ। तर महामारीको त्यो पाठ बिर्सन नपाउँदै विश्व समुदाय अर्को सम्भावित स्वास्थ्य चुनौतीप्रति चिन्तित हुन थालेको छ। त्यो चुनौती हो, बर्ड फ्लू वा पक्षी इन्फ्लुएन्जा।

केही वर्षअघिसम्म मुख्यतः कुखुरा तथा जंगली चराचुरुङ्गीमा सीमित मानिएको बर्ड फ्लू अहिले विश्वव्यापी स्वास्थ्य सुरक्षासँग जोडिएको विषय बनेको छ। यसको प्रमुख कारण भाइरसको बदलिँदो स्वरूप हो। पछिल्ला वर्षहरूमा बर्ड फ्लूका केही प्रकार विभिन्न स्तनधारी जनावरहरूमा समेत देखिएका छन्। अमेरिकामा पहिलो पटक दुग्ध उत्पादन गर्ने गाईमा संक्रमण पुष्टि हुनु, समुद्री स्तनधारी, स्याल, बिरालो लगायतका जनावरमा संक्रमण भेटिनु र सीमित संख्यामा मानिसमा समेत संक्रमण देखिनुले वैज्ञानिक समुदायलाई थप सतर्क बनाएको छ। यद्यपि हालसम्म मानिसबाट मानिसमा सजिलै सर्ने अवस्था विकसित भएको प्रमाण छैन, भाइरसको निरन्तर आनुवंशिक परिवर्तनले भविष्यमा जोखिम बढ्न सक्ने सम्भावनालाई नकार्न सकिँदैन।