रसुवाको टिमुरेमा ड्युटीमा खटिएको सशस्त्र प्रहरी बलको टोली सम्पर्कविहीन भएको छ। सञ्चार सम्पर्क विच्छेद भएपछि टोलीको अवस्थाबारे विस्तृत विवरण प्राप्त हुन नसकेको सशस्त्र प्रहरीले जनाएको छ
यस्तै, टिमुरेमै ड्युटीमा खटिएका नेपाल प्रहरीका सात जना भने सम्पर्कमा आएका छन्। सञ्चार सम्पर्कमा समस्या देखिएपछि घटनाबारे थप विवरण संकलन गर्न कठिनाइ भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ।
रसुवामा तिब्बततर्फबाट भोटेकोशी नदीमा ठूलो बाढी प्रवेश गरेपछि नदीको बहाव उच्च भएको छ। जिल्ला प्रशासन कार्यालय रसुवाले भोटेकोशी नदीमा पानीको सतह बढेको जनाएको छ।
बाढीका कारण त्रिशूली नदीको तटीय क्षेत्रमा समेत जोखिम बढेको भन्दै राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा र चितवनका नदी किनारका बासिन्दालाई उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ।
प्राधिकरणले नदी तटीय क्षेत्रमा रहेका नागरिकलाई सतर्क रहँदै सुरक्षित स्थानमा बस्न अनुरोध गरेको छ। प्राधिकरणका कार्यकारी प्रमुख धर्मराज उप्रेतीले भोटेकोशी नदीमा तिब्बततर्फबाट ठूलो बाढी प्रवेश गरेकाले अर्को सूचना जारी नभएसम्म त्रिशूली नदीको तटीय क्षेत्रमा उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेका छन्।
उनका अनुसार त्रिशूली नदीको तटीय क्षेत्रमा विशेषगरी मुग्लिनसम्मका बासिन्दाले जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै सुरक्षित स्थानमा रहन आवश्यक छ।
भोटेकोशी नदीमा तिब्बततर्फबाट ठूलो बाढी प्रवेश गरेपछि पानीको बहाव उच्च भएको छ। तिब्बतमा हिमताल विस्फोट भएको आशंका गरिए पनि यसको आधिकारिक पुष्टि भने भइसकेको छैन।
बाढीको जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा र चितवनका त्रिशूली नदी तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई उच्च सतर्कता अपनाई सुरक्षित स्थानमा रहन आग्रह गरेको छ। विशेषगरी मुग्लिनसम्मको तटीय क्षेत्रमा अर्को सूचना नआएसम्म सतर्क रहन अनुरोध गरिएको छ।
रसुवाको भोटेकोशी नदीमा तिब्बततर्फबाट ठूलो बाढी प्रवेश गरेपछि मनसुन प्रतिकार्य कमान्ड पोष्टको आकस्मिक बैठक सुरु भएको छ। गृहमन्त्री सुधन गुरुङको उपस्थितिमा बैठक बसिरहेको हो।
जिल्ला प्रशासन कार्यालय रसुवाका अनुसार भोटेकोशी नदीमा पानीको बहाव उच्च रहेको छ। बाढीको जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा र चितवन हुँदै बग्ने त्रिशूली नदी तथा आसपासका तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ।
रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको बाढी धादिङको गल्छी आसपास पुगेको छ। बाढी पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार बाढी अबको केही घण्टामा मुग्लिन पार गर्ने क्रममा रहेको छ।
बाढीको जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै महाशाखाले पृथ्वी राजमार्ग, मुग्लिन–नारायणगढ सडकखण्ड तथा त्रिशूली नदी आसपासका बस्ती र बजार क्षेत्र खाली गरी उच्च सतर्कताका साथ सुरक्षित स्थानमा बस्न आग्रह गरेको छ।
तिब्बततर्फबाट रसुवाको भोटेकोशी नदीमा ठूलो बाढी प्रवेश गरेपछि त्रिशूली नदी तटीय क्षेत्रमा अति उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरिएको छ। बाढी पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार बाढीको असर मुग्लिनसम्म पर्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।
महाशाखाले नुवाकोट, धादिङ र चितवनका नदी तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा रहन तथा पृथ्वी राजमार्गलगायत आसपासका सडकमा आवागमन नगर्न आग्रह गरेको छ। देवघाट तथा चितवन–नवलपरासीका तटीय क्षेत्रमा समेत बाढीको असर पर्न सक्ने जनाइएको छ।
बाढीको कारणबारे यकिन भइनसकेको भन्दै अर्को सूचना नआएसम्म अति उच्च सतर्कता अपनाउन महाशाखाले आग्रह गरेको छ।
प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले रसुवाको बाढी प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार तथा राहतका लागि नेपाली सेना, सशस्त्र प्रहरी र नेपाल प्रहरी परिचालन गरिएको बताएका छन्। अन्य जिल्लाबाट थप जनशक्ति, मेडिकल टोली, एम्बुलेन्स र स्वास्थ्यकर्मीसमेत प्रभावित क्षेत्रमा पठाइएको उनले जनाएका छन्। तल्लो तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा सार्न निर्देशन दिइएको छ। उद्धारका लागि सरकारी तथा निजी हेलिकोप्टर परिचालन र स्ट्यान्डबाई राखिएको जनाइएको छ। बाढीपछिको अवस्थाबारे थप निर्णय गर्न उच्चस्तरीय बैठक बोलाइएको प्रधानमन्त्री शाहले बताएका छन्।
भोटेकोसी नदीमा आएको भीषण बाढीले रसुवाका नेपाल विद्युत् प्राधिकरणअन्तर्गतका विभिन्न जलविद्युत् आयोजना तथा विद्युत् गृहमा ठूलो क्षति पुर्याएको छ। बाढीका कारण आयोजनामा कार्यरत केही कर्मचारीको अवस्थासमेत अझै अज्ञात रहेको प्राधिकरणले जनाएको छ।
रसुवागढी, त्रिशूली–३ बी हब, त्रिशूली, माथिल्लो त्रिशूली–३ ए र देवीघाटलगायत विद्युत् गृह प्रभावित भएका छन्। क्षतिको विस्तृत विवरण संकलन भइरहेको छ भने सञ्चार तथा आवतजावत अवरुद्ध भएकाले कर्मचारीको अवस्थाबारे यकिन जानकारी आउन सकेको छैन।
नुवाकोटका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी कृष्णप्रसाद हुमागाईंले भोटेकोसीबाट आएको भीषण बाढीका कारण तटीय क्षेत्रमा ठूलो मानवीय तथा भौतिक क्षति भएको बताएका छन्। उनका अनुसार क्षतिको यकिन विवरण अझै प्राप्त भएको छैन। उद्धार तथा क्षतिको विवरण संकलनको काम भइरहेको उनले जानकारी दिए।
जलवायुविज्ञ धर्मराज उप्रेतीले तिब्बतमा हिमपहिरो गएर बनेको ड्याम फुट्दा रसुवाको भोटेकोशी नदीमा भीषण बाढी आएको प्रारम्भिक अनुमान गरिएको बताएका छन्।उनका अनुसार एकैपटक ठूलो परिमाणमा पानी बगेपछि बाढी आएको हुनसक्छ। घटनाको वास्तविक कारणबारे अध्ययन भइरहेको उनले बताए। चीनबाट बाढीसम्बन्धी एसएमएस प्राप्त भएको र त्यसबारे समेत अध्ययन भइरहेको उप्रेतीले जानकारी दिए।
रसुवामा आएको भीषण बाढीपछि प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन राष्ट्रिय परिषद्को बैठक बोलाएका छन्। बैठक केहीबेरमा सुरु हुने प्रधानमन्त्रीको सचिवालयले जनाएको छ।
गृहमन्त्री सुधन गुरुङको अध्यक्षतामा गृह मन्त्रालयमा राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणको बैठकसमेत जारी छ। उद्धार तथा राहतका लागि नेपाली सेनाका दुई हेलिकोप्टर मेडिकल टोलीसहित प्रभावित क्षेत्रमा पठाइएको छ भने निजी हेलिकोप्टरलाई तयारी अवस्थामा राखिएको छ।
स्याफ्रुबेँसी र टिमुरेलगायत क्षेत्रमा उद्धार तथा राहत तीव्र पारिएको छ। तल्लो तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा सार्न निर्देशन दिइएको छ भने जोखिमका कारण पृथ्वी राजमार्ग, गल्छी–नुवाकोट–रसुवा–स्याफ्रुबेँसी र मुग्लिन–नारायणगढ सडकमा यात्रा नगर्न आग्रह गरिएको छ।
तिब्बतबाट आएको भीषण बाढीका कारण रसुवाको टिमुरेस्थित बोर्डर आउट पोस्ट (बीओपी)मा ड्युटीमा खटिएका नौजना सशस्त्र प्रहरी सम्पर्कविहीन भएका छन्। उनीहरूसँग सम्पर्क हुन नसकेको सशस्त्र प्रहरी बलले जनाएको छ। बीओपीमा रहेका अन्य २५ देखि ३० जना सशस्त्र प्रहरी भने सुरक्षित रहेको जनाइएको छ। तिब्बतबाट अचानक नेपाल प्रवेश गरेको बाढीले रसुवाको सीमावर्ती क्षेत्रमा ठूलो जनधनको क्षति पुर्याएको छ।
धादिङकी प्रमुख जिल्ला अधिकारी लक्ष्मी पाण्डेय गौतमका अनुसार तिब्बततर्फबाट रसुवाको भोटेकोशीमा आएको ठूलो बाढीले त्रिशूली नदी तटीय क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुर्याएको छ। गल्छीसम्म आइपुग्दा एउटा झोलुंगे पुल बगाएको उनले बताइन्।
भौतिक क्षति रोक्न सकिने अवस्था नरहेकाले मानवीय क्षति न्यूनीकरणमा ध्यान दिइएको छ। तटीय बस्तीका बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा सार्नुका साथै गाडीहरू सुरक्षित स्थानमा राखिएको छ। उद्धार तथा व्यवस्थापनका लागि नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी र राष्ट्रिय अनुसन्धानको टोली परिचालन गरिएको छ।
रसुवा भोटेकोशीमा आएको बाढीको कारणबारे चिनियाँ पक्ष नै हालसम्म अनविज्ञ रहेको विपद्विज्ञ वसन्तराज अधिकारीले बताएका छन्। चीनको छेन्दुबाट उनले बाढी कहाँबाट सुरु भयो भन्ने यकिन हुन नसकेको जानकारी दिए।
सम्पर्क अभावका कारण सूचना पाउन कठिन भइरहेको भन्दै चिनियाँ पक्षले स्याटेलाइटमार्फत बाढीको स्रोत पहिचान गर्ने प्रयास गरिरहेको उनले बताए। प्रारम्भिक रूपमा हिमपहिरो वा पहिरोका कारण ड्याम बनेर खोला फुट्दा बाढी आएको हुनसक्ने उनको आकलन छ।
रसुवाको भोटेकोसी नदीमा आएको बाढीपछि राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले त्रिशूली र नारायणी नदीका तटीय क्षेत्रमा उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ।
प्राधिकरणले पृथ्वी राजमार्ग तथा गल्छी–नुवाकोट–रसुवा–स्याफ्रुबेँसी र मुग्लिङ–नारायणगढ सडकमा आवागमन रोक्न प्रहरी प्रशासनलाई आग्रह गरेको छ। साथै रसुवा, धादिङ, नुवाकोट, गोरखा, चितवन र तनहुँका नदी तटीय बस्तीका बासिन्दालाई तत्काल सुरक्षित स्थानमा जान अपिल गरेको छ। उद्धार आवश्यक परे १००, १२३४ वा १११४ मा सम्पर्क गर्न आग्रह गरिएको छ।
