दशैंका १० वटा कामहरु, दशैं चेकलिष्ट | Hamro Patro
Make Kundali | Buy Tickets | Live Video Call

ब्लग - साहित्य / हाम्रो लेख

दशैंका १० वटा कामहरु, दशैं चेकलिष्ट




   Suyog Dhakal - Sep 21 2017

सुनसरीका शुभकरण तफ्दार ओमनको मस्कट बिमानस्थलवाट भाद्र २७ मा दशैं अनि तिहारका लागि २ बर्षपछि काठमाडौंका लागि उडे । २ बर्षपछिको देशको भूमिमा टेक्दा अनि स्वदेशी स्पर्शले उनको दशैं अनि तिहारको मज्जा दुईगुणा भएको हो । भोलिपल्ट श्रम बिभाग गएर केही बुझेर उनि पर्सिपटकको बिहानै माईक्रो चढेर गाँउ लागेका छन् ।

त्यसतै महोत्तरीका अमोद शाह भनें दुबईमा पोहोर सालको खुशी साँच्दै अमिलो मन बनाएर बसेका छन् । सन् २०१९ मा उनि नेपाल आउने छन्, तीन महिनाका लागि । दशैंको समयमा देश फर्किएर गाँउमा सबैलाई प्राजेक्टर मार्फत फिल्म देखाउने उनको रहर छ ।

चाहे खाडीको मरुभूमि होस् या यूरोपका हिँउहरु, समथर मैदान हुन् या समुन्द्र तटहरु दशैंले छोएको छ, नेपाली हृदयहरु ।

खुल्ला निलो आकाश, चिसिँदै गरेको बतास, केही जोड मुस्कानहरु अनि केही थान रहरहरु । दशैं त्यो हो जुन मुस्कानमा घुलेर आँउछ, पिढिँमा बसेर बर्षभरि कुरेर बसेकी आमाको मुस्कान अनि छोराछोरीका आगमन हो दशैं ।

बर्षभरिको बूवा को चियागफ अनि चियापसलका कुराहरुमा जोडिएका छोराछोरीको संभवत सबैभन्दा लामो बर्षेनी बसाई हो दशैं । कति बूवाआमाले यसपाला दशैंमा आफ्ना छोराछोरीका निधार रंगाउन पाउनेछन् भनें कतिले अर्को बर्ष या पटक लाई साँचेका छन् ।

बैदेशिक रोजगारीमा गएका बूवाको आगमन मा हाँसेकी छोरीको मृगतृष्णा हो दशैं, रातो राम्रो अनि गुलियो मिठो हो दशैं । कति ठूलदाई , सानदाई अनि दिदीहरु यसपाला दशैंमा आउने सोचमा छन र कति छैनन ? कति घर यसपाला उज्यालो हुनेछ र कति को दशैं चुपचाप हुनेछ ?

गाँउगाँउमा लागेका दशैंका मेला अनि कालीमन्दिर को नौरथा अर्चनाहरु तपाँईको पखाईमा रहने छन् । प्रस्तुत छ, दशैंमा अति महत्व राख्ने र हतार हुने १० वटा कामहरु , आआफ्नो चेक लिस्टमा यि कामहरु भए
या भएनन् कृपया बिचार गर्नुहोला है ।

१ दशैं पेश्की कति आँउछ हिसाब किताब र योजना
अब यो अर्थ बिना त दशैं ले स्वरुप नै लिदैंन नि । दशैंमा कर्मचरीहरु धेरैको केही न केही रमक कुनै स्वरुपमा बढि आँउदछ, घर जाँदा लिएर गएको झोलाको आकार र तौलमा न दशैं लुकेको हुन्छ ।

२ घर जाने फर्किने टिकट या योजना
दशैंको एउटा रमाइलो भनौं या अफ्ठेरो तर हरेक बर्ष सरकारले टिकटको व्यबस्था सहज पारिएको भन्छ तर हरेक बर्ष नै टिकटको जोहो अफठेरो हुन्छ ।

३ खसी किन्ने या मासु किन्ने जोहो

दशैं को अर्को लर्को हो मासु खाने लर्को । कत्रो खसी या कति मासु सधैं एउटा चर्चाको बिषय हो ।

४ लुगा जुत्ता किन्ने, कसलाई के किनीदिने भन्ने जोहो
कमाउने ले नकमाउनेको ईच्छा साकार पार्नु नै त दशैं को प्रतिरुप हो ।

५ नयाँ नोट साट्ने काम
नयाँ कडक नोटहरु राष्ट्र बैंक या अन्य ठाँउवाट साट्ने लालसा धेरैको हुन्छ । टीकाटालो गर्दा नयाँ नोटको
रौनक गज्जब हुन्छ ।

६ लिगें पिगं कहाँ हाल्ने र कसले हाल्ने ?
गाँउघरमा पुगेपछि लिगें पिगं हाल्ने अर्को रौनक पनि व्यापक हुन्छ । बाँस कहाँवाट ल्याउने, डोरी बाट्ने कि किन्ने आदि जस्ता प्रश्नहरु पनि दशैंको रमाईलो तैयारी हो ।

७ घर लिपपोत अनि सरसफाई
घर वरिपरिको उम्रेका घाँसहरु ताछ्ने, खाल्डाखुल्टी पुर्ने अनि सजाउने कार्य पनि दशैंको अर्को तयारीको क्रम हो । गाँउघरमा त झन सामुहीक टोल सरसरफाई गर्ने, घरलाई सेतो कमेरो माटो या रातामाटा ले लिप्ने हुन्छ । आँगनलाई पनि सिनित्त लिप्ने अनि सफा गर्ने चलन हुन्छ ।

८ टिका कुन कोठामा लाउने
कुन कोठा या कुन ठाँउमा टिका लगाउने भन्ने तर्क, बितर्क अनि पुराना बर्षहरुको रित अनुरुप यो ठाँउमा भन्ने चलन हुन्छ ।

९ कसलाई कत्ति दक्षिणा दिने, खाम सहितको योजना
सामान्यतया छोरीचेली र कुटुम्बलाई टीका लगाएर दक्षिणा दिइन्छ । को को आउछन् र कति दक्षिणा दिने भनेंर पूर्व तयारी पनि दशैं को एउटा कार्य हो ।

१० टीको थाप्न कता कता र कसरी जाने ?
मामाघर जाने कि नजाने रु ससुराली जाने कि नजाने रु कता कता जाने अनि के मा जाने नजाने भन्ने कुरा ले पनि दशैंमा ठूलै महत्व राख्दछ । ल है के के काम भयो र के बाँकी छ, बिचार गरौं ।

बडादशैंको शुभकामना ।

सुयोग ढकाल



Liked by
Liked by
0 /600 characters
Hamro Patro - Connecting Nepali Communities
Hamro Patro is one of the first Nepali app to include Nepali Patro, launched in 2010. We started with a Nepali Calendar mobile app to help Nepalese living abroad stay in touch with Nepalese festivals and important dates in Nepali calendar year. Later on, to cater to the people who couldn’t type in Nepali using fonts like Preeti, Ganesh and even Nepali Unicode, we built nepali mobile keyboard called Hamro Nepali keyboard.