सार्वजनिक सवारी सक्स | Hamro Patro
Make Kundali | Buy Tickets | Live Video Call

ब्लग - साहित्य / हाम्रो लेख

सार्वजनिक सवारी सक्स






सुधन सुवेदी

काठमाण्डौं रक्स एट द सेम टाइम पब्लिक ट्रान्सपोर्ट सक्स ।
बेलुका अफिस सकेर घर फिर्दा ती आखाँहरु हेर्न पाइन्छ जुन ब्यग्रताकासाथ बसको प्रतिक्षामा हुन्छन् । बस रोक्ने ठाउँ आधा ओगटेर बसेका ती सबै आँखा धनीका चाहना सकुसल घर र्फिन पाइयोस् भन्ने मात्र हुन्छ । माघको ठन्डीले रात चाँडै निम्ताइराख्दा यो कुराइ झन् अत्यासै लाग्ने हुन थालेको छ । एउटा माइक्रो सुसेल्दै आइपुग्दा चढ्न खोज्ने ती अटाउने पन्ध्रका बीचमा बीसले मौका पाउछन् छिर्न । बीसले तैबिसेक आफूलाई अड्याउने ठाउँ पाउँछन् बाँकिका नसिबमा चिसा डण्डी । 


दाइ अलि पर मिलेर उभ्भिनुस् न । दिदी यो सिटमा तीन जना बस्ने हो अलि पर सर्दिनुस् न । आमाले दुईजनाको सिटमा बस्दिनुभो । यस्तै वार्तालापका सिरिज सुरु । गुन्द्रुके बनिदैंन बरु गइदैंन । यस्ता बसवालालाई सुली चढाउनुपर्छ । सराप्यो । अर्को गाडी नआउला कि भन्ने सोचले केही क्षण अघिको स्वाभिमानलाई दरो च्यालेन्ज मात्रै गर्दैन लुरुक्क परेर खलाँसी भाइको कुरो मान्दै माइक्रो छिर्न वाध्य नि बनाउँछ ।


रेलका सपना देख्दै सुरु हुन्छ बतासे हुइँकाई । चलाको पारा हेर्दा लाग्छ यी ड्राइबर भाईहरुका हातमा सरकारको स्टेरिङ्ग भए यिनले विकासको गतिमा सबलाई उछिन्थे । ट्रोल नै बनाएर एक जमातले खलाँसीका गुणगान गर्न भ्याए । देशमा सबैलाई मिलाउने जिम्मा यिनलाई दिए हुन्छ रे,सानो फिस्टे गाडीमा तीसौं जनालाई खाँदी मिलाएर लानसक्ने खुबी यिनीहरुमा मात्रै देखियो रे । यता हाम्रा उकुसमुकसुको पारो चढ्दैछ । धेरैका धैर्यताको कठीन परिक्षा लिने मास्टरको रुप नि धारण गर्छन् हेर्दाहेर्दै यी चालक र उनका सहचालक किलिन्डरले । सुबिस्ताले जान परे ट्याक्सी चढे हुन्छ । फेरि कोपाइलट भाइ कड्किन्छन् । हुुँदाहुँदा कुहिनो अलि भित्र लिनुस् सम्म पनि भनी भ्याउछन् । साझा यातायात, राजधानी यातायात जस्ता केही छोटो दूरीका बससेवा बाहेक धेरैमा चढ्ने दोहो¥याएर चढ्न नपरे हुन्थ्यो भन्ने कामना गर्छन् । 


चुच्चे रेल, मेट्रो, मोनोरेल त बनाउँला बिहान बेलुका घर अफिस कुद्ने सार्वजनिक सवारी पहिले पर्याप्त चाहियो । जनताका आधारभूत कुराहरु शिक्षा, स्वास्थ्य लगायत यातायातमा नीजि क्षेत्रको सहभागितामा पूनरावलोकन गर्न जरुरी भइसकेको छ । सार्वजनिक पहँुचको क्षेत्रमा सरकारी स्वामित्व र लगानीले मात्रै आगामी दिनहरु सहज होलान् । पिक आवरमा कति माइक्रो वा मिनिबसले रुटमा नगुडी स्कुलका विद्यार्थी ओसार्न वा अन्य रिजर्भका काममा प्रयोग हुन्छन् हेक्का ट्राफिकले राख्न पर्छ । उही समयमा उही रुटमा सधैंको गाडी अपर्याप्तता झेली राख्दा महिनौं सम्म कतैबाट केही नहुनु त जनतालाई सोझै मार नै हो ।


चल्तीका रुटमा इजाजत बनाउन पैसाको चलखेल बाहिर आएकै खबर हो । सडक सानो गाडी धेर भएको स्थिति हाम्रो मात्र एक्लो हैन । कुशल ब्यवस्थापनले सहज हुने स्थिति आउन सक्छ । सधैं जाम हुने क्षेत्रमा वैकल्पिक उपाय अबलम्बन गरिनुपर्छ । सडकका अवस्था र जाम सार्वजनिक सवारीका बाह्य परिस्थिति भए अर्कोतिर यातायात साधन भित्र कै अवस्था झन् भयावह छ । 


नयाँ गाडीमा केही बेरलाई उभिएर भए नि यात्रा गर्न सकिएला पुरानामा टिकीनसक्नुछ । खिया लागेका डण्डी, गियर बदल्दाका च्वाइँचुइँ भन्दा बढी पीर त चाहेका बेला विभिन्न पुर्जाले काम गर्न नसक्लान् धेरै अवस्थामा बिवाद साना कुरामा उत्पन्न हुन्छन् । पर सर्नलाई भन्दा नसर्दा खलाँसी ड्राइबरबाट अपशब्द प्रयोग भई झगडाले उग्र रुप समेत लिएको हुन्छ । झुण्डिएर यात्रा गर्दा हुने दुर्घटना त छदैँछन् । महिला सिटमा बसेकी युवती बच्चा बोकेकी अर्की महिलालाई सिट छाड्दिनन् । एक साथीले सामाजिक सञ्जालमा आफ्नो यात्रा अनुभव पोख्दै थिए । महिला, बृद्ध, असक्त लगाएतलाई आरक्षणको सिट टेम्पु जस्ता साना सवारीमा छोड्दा बच्ने सिट नै थोरै हुँदो रहेछ । आफ्ना अधिकारको प्रयोग गर्न तल्लीन सबैले आफुभन्दा अझ बढी हकदारलाई सिट छोड्दा अधिकार गुमाएको नभई मानवताको कदर गरेको बुझ्नुपर्छ यसले समाज उभोँ नै लाग्छ ।
समाज पनि यस्ता सानातिना अवयव मिलेर नै बन्ने हुन् । सार्वजनिक यात्रा सहज बनाउन आफ्नो भूमिका केही नभएको भनेर नेपथ्यमा बस्ने आम जमात कै कारण यी परिस्थिति उत्पन्न भएको हो । स्वतन्त्र हात हल्लाएर हिँड्ने आफ्नो अधिकार र पछाडि हिँडिरहनुभएको अर्को ब्यक्तिका नाकको दूरिलाई ख्याल गरेमा धेरै समस्या समाधान हुन्छ ।




Liked by
Liked by
0 /600 characters
Hamro Patro - Connecting Nepali Communities
Hamro Patro is one of the first Nepali app to include Nepali Patro, launched in 2010. We started with a Nepali Calendar mobile app to help Nepalese living abroad stay in touch with Nepalese festivals and important dates in Nepali calendar year. Later on, to cater to the people who couldn’t type in Nepali using fonts like Preeti, Ganesh and even Nepali Unicode, we built nepali mobile keyboard called Hamro Nepali keyboard.