अन्तरिक्ष यात्रा दिवस | Hamro Patro
DOWNLOAD APPS BY HAMRO PATRO

ब्लग - साहित्य / नेपाली चाडपर्व तथा महत्त्वपूर्ण दिनहरु

अन्तरिक्ष यात्रा दिवस




सन् १९६१ को अप्रिल १२ को दिन मानवयुक्त पहिलो अन्तरिक्ष यात्राको शुरुवात भएको थियो । उक्त दिन तत्कालिन सोभियत अथवा अहिलेको रुसकी नागरिक युरी गागरिन पहिलो अन्तरिक्ष यात्रुका रुपमा अन्तरिक्ष पुगेकी थिइन् ।



संयुक्त राष्ट्रसंघले सन् २०११ को अप्रिल ११ मा गरेको निर्णय अनुसार हरेक वर्ष अप्रिल १२ तारिखका दिनलाई अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष यात्रा दिवसका रुपमा मनाउने गरिन्छ । राष्ट्रसंघको निर्णय नम्बर A/RES/65/271 अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा मानवयुक्त अन्तरिक्ष यात्राको शुरुवात भएको र अन्तरिक्ष विज्ञान तथा प्रविधिको नयाँ फड्को स्वरुप यो दिवस मनाउन थालिएको हो । साथै अन्तरिक्षलाई मानवका लागि शान्तिपुर्ण कार्य गर्न उपर्युक्त स्थलका रुपमा विकास गर्नु यो दिवस मनाउनुको महत्वपुर्ण कारण मानिन्छ ।

सन् १९६१ को अप्रिल १२ को दिन मानवयुक्त पहिलो अन्तरिक्ष यात्राको शुरुवात भएको थियो । उक्त दिन तत्कालिन सोभियत अथवा अहिलेको रुसकी नागरिक युरी गागरिन पहिलो अन्तरिक्ष यात्रुका रुपमा अन्तरिक्ष पुगेकी थिइन् । उक्त अन्तरिक्ष यात्राले मानिसलाई पृथ्वी बाहिरको सभ्यतासंग परिचित बनाउँदै पृथ्वीभन्दा अन्त पनि मानिस बाँच्न सक्छन् भन्ने तथ्यलाई प्रमाणित गरेको थियो । त्यहि भएर यस दिनलाई ऐतिहाँसिक दिनका रुपमा लिइएको हो ।

अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा अमेरिकी सरकारले २९ जुलाई १९५८ मा राष्ट्रिय हवाई यातायात तथा अन्तरिक्ष प्रशासन (National Aeronautics and Space Administration) अर्थात नासा (NASA) को स्थापना गरी अन्तरिक्ष यात्राको व्यवस्थापन थालेको हो । नासाले अन्तरिक्ष कार्यक्रम संचालन गरी एपोलो नामक यानद्वारा चन्द्रमा मानव पुर्याएको थियो । नासाले सन् २०११ मा एक घोषणा गरी आगामी अन्तरिक्ष यात्राका लागि अझ नयाँ प्रणालीयुक्त अत्याधुनिक डिजाइनको यान तयार गर्ने छ । जसले अन्तरिक्षमा अझ धेरै दुरी तय गर्न सक्षम हुने दाबी गरिएको छ ।

अन्तरिक्ष यात्रालाई निकै चुनौतिपुर्ण र खर्चिलो मानिन्छ । अन्तरिक्ष यात्रा विशेषगरी वैज्ञानिक खोजका लागि केन्द्रीत हुँदै आएको छ । तर पनि यस प्रकारका खोजमुलक घटनाहरुको आलोचना पनि हुँदै नै आएको छ । छिमेकी मुलुक भारतले केही वर्षअघि चन्द्रमा यान पठाउँदा सवैभन्दा बढि आलोचना खेप्नुपर्यो । ३३ प्रतिशत जनताले चर्को गरिबी भोगिरहेको भारतमा अन्तरिक्ष खोजका लागि अरबौं रुपैयाँ खर्चिनु तिब्र आलोचनाको बिषय थियो । तर यस्ता खोजहरुले अन्तरिक्ष जगतमा नयाँ-नयाँ तथ्यहरु पत्ता लगाउने हुनाले यसलाई आलोचनाभन्दा पनि आविष्कारका लागि अघि बढ्ने कडिका रुपमा लिनुपर्ने अन्तरिक्ष यात्रीहरुको भनाई छ । ६ अर्ब माथि जनसंख्या रहेको विश्वमा हालसम्म ३८ देशका ५ सय ३१ जना मानिसले अन्तरिक्ष यात्राको अवसर पाएका छन् । त्यसमध्ये दक्षिण एसियाबाट भारत र अफगानिस्तानका नागरिकले यस्तो अवसर पाएका हुन् ।

विश्वमा हाल मानिस सहितको अन्तरिक्ष यानलाई पृथ्वीको कक्ष बाहिर पुर्यारउने क्षमता रुस, अमेरिका र चीनसंग मात्रै छ । पछिल्लो समय अन्तरिक्ष अभियानमा नेपालका दुई छिमेकी चीन र भारत प्रतिस्पर्धात्मक रुपमा देखिएका छन् । दुवै देशले यस क्षेत्रमा ठूलो रकम खर्चंदै आएकाछन् । भारतले चन्द्रमाको कक्षमा पुर्याएको अन्तरिक्ष यानले चन्द्रमामा पानी रहेको संकेत भेटेको थियो । उत्तर कोरियाले समेत आफ्नै यानबाट सफलतापुर्वक अन्तरिक्षमा भूउपग्रह राख्न सफल भएको छ । यसरी हालसम्म पृथ्वीको कक्ष बाहिर अन्तरिक्ष यान पुर्याउन विश्वका ११ वटा मुलुक सक्षम भएको तथ्यांक रहेको छ ।

अन्तरिक्षलाई रोचक बिषयमा रुपमा लिने गरिन्छ । असंख्य तारामण्डल तथा ग्रहहरु, ब्ल्याक होल र उल्का बर्षाजस्ता अन्तरिक्ष घटनाहरु मानिसका लागि रोचक बिषयका रुपमा रहेकाछन् । पुष्ट्याँई नभए पनि अन्तरिक्ष अनुसन्धान र खोजीमा संलग्न राष्ट्र तथा त्यहाँका अनुसन्धानकर्ताहरु पृथ्वीभन्दा अर्को पनि विकसित ग्रह छ र त्यहाँ मानिसभन्दा विकसित जीवहरु छन् भन्ने कुरामा अघोषित विश्वास राख्दछन् । अन्तरिक्ष यात्रामा सहभागी भइसकेका वैज्ञानिकहरुले त उडानका क्रममा कहिल्यै नदेखिएका सिलिन्डर जस्ता वस्तुहरु देखेको बताएकाछन् । वैज्ञानिकहरुले अन्तरिक्ष जीवहरुले पृथ्वीमा नियमित रुपमा चियाइरहेको जस्तो भान हुने गरेको रोमाञ्चक अनुभूति सुनाउँछन् । 

अग्ला हिमश्रृङ्खलाका कारण अन्तरिक्षबाट हेर्दा पृथ्वीको मानचित्रमा अन्य धेरै ठाउँ जस्तै सजिलै देखिने नेपाल पनि एकहो । मानव सिर्जित भौगोलिक सीमा नदेखिए पनि नेपाल कहाँ पर्छ भनेर खोज्ने हो भनेयहाँका हिमालहरु स्पष्ट देखिने अन्तरिक्ष यात्रीहरुले बताएकाछन् ।

- हाम्रो पात्रोको लागि बाबुराम भण्डारीले तयार पार्नु भएको




Downloads


Contact

Buddhanagar-10, Kathmandu (Nepal)
Tel: +977 2298599
Email: [email protected]

Date Converter

Foreign Exchange

  • Currency
  • Buy
  • Sell
  • Indian Rupee (100)
  • 1.6
  • 1.6015
  • U.S. dollar
  • 113.66
  • 114.26
  • European euro
  • 128.38
  • 129.06
  • UK pound sterling
  • 146.58
  • 147.35
  • Swiss franc
  • 113.07
  • 113.66
  • Australian dollar
  • 81.23
  • 81.66
  • Canadian dollar
  • 85.84
  • 86.29
  • Singapore dollar
  • 83.77
  • 84.22
  • Japanese yen (10)
  • 10.29
  • 10.34
  • Chinese renminbi (Yuan)
  • 16.78
  • 16.87
  • Saudi Arabian riyal
  • 30.31
  • 30.47
  • Qatari riyal
  • 31.22
  • 31.38
  • Thai baht
  • 3.63
  • 3.65
  • UAE Dirham
  • 30.94
  • 31.11
  • Malaysian ringgit
  • 27.82
  • 27.97
  • Korean Won (100)
  • 10.09
  • 10.14
  • Swedish Krone
  • 12.26
  • 12.32
  • Danish Krone
  • 17.21
  • 17.3

Hamro Team

सम्पादक

सुदिना गौतम

व्यवस्थापक

सन्तोष कुमार देवकोटा

फोटो पत्रकार

आनन्द कुमार महर्जन

कला पत्रकार

मन्दिप गौतम