राष्ट्रिय चिया दिवस

हरेक नेपालीको दैनिक जीवनको अभिन्न हिस्सा हो “चिया” । प्राय नेपाली घरहरूमा चियाबाट नै दिनको शुरुवात हुने गर्दछ । हामी नेपालीहरूको बिहानीलाई चियाले ताजापन र ऊर्जाले भर्ने गर्दछ । अनि चिया खुवाएर अतिथि सत्कार गर्ने हाम्रो संस्कार नै बनेको छ । नेपालमा प्रत्येक वर्षको वैशाख १५ गते 'राष्ट्रिय चिया दिवस' मनाइन्छ।

इलाम र झापाका हरियाली डाँडाकाँडाबाट सुरु भएको नेपालको चिया यात्राले करिब डेढ शताब्दी पार गरिसकेको छ। आज नेपाली चियाले विश्व बजारमा आफ्नो छुट्टै अस्तित्व र विशिष्ट स्वाद स्थापित गरेको छ। चियाको प्रत्येक कपमा पूर्वी पहाडको शीतल हावा र हाम्रा मेहनती किसानहरूको पसिनाको सुगन्ध मिसिएको हुन्छ।

पर्याप्त उत्पादन हुँदाहुँदै पनि बढ्दो आयात, गुणस्तर प्रमाणीकरणका लागि आफ्नै अत्याधुनिक प्रयोगशालाको अभाव र बजार व्यवस्थापनमा देखिएका नीतिगत अलमलले यो क्षेत्रलाई चुनौतीको घेरामा राखेको छ। लाखौँ श्रमिक र किसानहरूको जीविकोपार्जनसँग जोडिएको यस क्षेत्रमा, न्यायोचित मूल्य र प्रविधिको पहुँच अझै पनि पर्खाइको विषय बनेको छ। यदि हामीले उचित नीति, आधुनिक प्रविधि र गुणस्तरमा दृढता देखाउन सक्यौँ भने नेपाली चियाले विश्व अर्थतन्त्रको शिखर चुम्न सक्छ। आज मनाइने राष्ट्रिय चिया दिवसले हामीलाई आफ्नो मौलिक उत्पादनप्रति गर्व गर्न मात्र होइन, यसको व्यवसायीकरण र संरक्षणमा उत्तरदायी बन्न समेत झकझकाउँछ।

नेपाली माटोको यो सुगन्ध विश्वभर अझ चम्किलो बनोस्।

चिया दिवसको शुभकामना !

काममा सुरक्षा र स्वास्थ्यको लागि विश्व दिवस

यसले आधारभूत महासन्धि नं। १५५ र नम्बर १८७ को विभिन्न प्रावधानहरूको कार्यान्वयन स्थितिमा अनुसन्धानका निष्कर्षहरू प्रस्तुत गर्न पनि पैरवी गरिँदै छ । स्मरण रहोस् सालल २०२२ को जुन महिनामा भएको अन्तर्राष्ट्रिय श्रम सम्मेलनले आइएलओ को आधारभूत सिद्धान्त र काममा अधिकारहरूको ढाँचामा सुरक्षित र स्वस्थ काम गर्ने वातावरणू समावेश गर्ने निर्णय गरेको थियो ।

सुरक्षित र स्वस्थ कार्यस्थलले कामदारहरूलाई चोटपटक र रोगबाट बचाउने मात्र होइन, यसले चोटपटक र बिमारीको दर कम गर्न, कामदारहरुको अनुपस्थिती र काम नै छाडेर जाने अवस्था हटाउन, उत्पादकत्व र गुणस्तर बढाउन र कर्मचारीको मनोबल बढाउन सक्छ। अर्को शब्दमा, काममा सुरक्षा ब्यवसायका लागि राम्रो हुन्छ किनभने श्रमीकहरु बिना कुनै पनि ब्यवसायको भिवष्य छैन ।

-सुयोग ढकाल