तेस्रो ध्रुवको हिमनदी पग्लँदै : एसियाको जलसुरक्षामा बढ्दो जोखिम

तेस्रो ध्रुव (थर्ड पोल), आर्कटिक (उत्तरी ध्रुव) र अन्टार्कटिक (दक्षिणी ध्रुव) भन्दा बाहिर पृथ्वीको सबैभन्दा ठुलो हिउँ र बरफको भण्डार हो । यसलाई ‘एसियाली वाटर टावर’ पनि भनिन्छ । यो क्षेत्र चीन, भारत, नेपाल, पाकिस्तान, भुटान, अफगानिस्तान, बङ्गलादेश र म्यानमारसम्म फैलिएको छ ।

करिब ७ हजार घन किलोमिटर बरफ समेटिएको यो क्षेत्र तिब्बती पठार र वरपरका हिमशृङ्खलाहरूमा फैलिएको छ, जुन एसियाका इन्डस, गङ्गा, ब्रह्मपुत्र, मेकङ, याङ्त्जी र एल्लो जस्ता प्रमुख नदीहरूको पानीको स्रोत हो । अहिले यसलाई पान–थर्ड पोल भनिन्छ, जुन तिब्बती पठार, पामिर, हिन्दुकुश, इरानी पठार, ककेसस र कार्पाथियन पर्वतशृङ्खलासम्म फैलिएको छ । वैज्ञानिक अध्ययनहरूअनुसार, यी बरफका भण्डार द्रुत गतिमा पग्लिँदै छन्, जसले तल्लो भूभागका १.३ अर्ब मानिसको पानी आपूर्तिलाई सङ्कटमा पार्दै गइरहेको छ ।