सामुदायिक वन: हरित रोजगारी र ग्रामीण समृद्धिको नयाँ आधार

नेपालको सामुदायिक वन अभियानको यात्राले करिब साढे चार दशक पूरा गरेको छ। यो यात्रा हरियाली र रूख जोगाउने अभियानको कथा मात्र होइन। गाउँले समुदायले आफ्नै वनलाई आफ्नै जीवनसँग जोडेर संरक्षण, उपयोग र व्यवस्थापन गर्न सक्छन् भन्ने संसारलाई देखाएको नेपाली विशिष्ट अनुभव हो।

कुनै समय उजाडिँदै गएका डाँडापाखा आज हरियालीले ढाकिएका छन्। वन उपभोक्ता समूह सामाजिक संस्थाका रूपमा स्थापित भएका छन्। महिलाको सहभागिता बढेको छ। स्थानीय नेतृत्व विकास भएको छ। यस अर्थमा सामुदायिक वन नेपालको ग्रामीण विकासको एउटा महत्वपूर्ण सामाजिक प्रयोग हो, बलियो सामाजिक औजार हो।