International Day of Women and Girls in Science | विज्ञानमा महिला पहुँचको अन्तर्राष्ट्रिय दिवस | २०७७ माघ २९ | Hamro Patro

आउँदा दिनहरु

राशीफल

साहित्य / ब्लग

Jan/Feb 2021
२०७७ माघ
२९
बिहिवार
Feb 11, 2021
Aunshi
विज्ञानमा महिला पहुँचको अन्तर्राष्ट्रिय दिवस ( International Day of Women and Girls in Science )
MY NOTE
तपाईँले आजको मिति पछि को नोट हाल्नु भएको छैन । तपाईँले जन्मदिन, मिटिङ्ग, सम्झनु पर्ने कुराहरु, बिल तिर्ने दिन आदि नोटहरु टिप्न सक्नुहुन्छ ।

विज्ञानमा महिला पहुँचको अन्तर्राष्ट्रिय दिवस




विज्ञानमा महिला पहुँचको अन्तर्राष्ट्रिय दिवस विशेष अडियो सामाग्री

विकास र समृद्धि संस्थागत गर्न विज्ञान र लैगिंक समानता दुवै जरुरी हुन्छ । झन् कोरोनापछि त बढ्दो सूचना प्रविधि अनि आविष्कारहरु प्रयोगमा लैगिंक समानताको विशेष पैरवी आवश्यक हुन्छ ।

लैगिंक समानता आजको आवश्यक्ता र चुनौति दुवै हो, प्रविधि र सूचना पहुँचमा महिलाहरुको समान पहुँच बनाउन बिभिन्न दिवस र अभियानहरु चलाइने गरिन्छ । जसमा हरेक वर्ष फेव्रुअरी ११ तारिख, विज्ञानमा महिला पहुँचको अन्तराष्ट्रिय दिवस हो ।

यसवर्षको ‘थिम’ भने 'Investment in Women and Girls in Science for Inclusive Green Growth' रहेको छ । यसको अर्थ हो, ‘समावेशी हरित विकासका लागि विज्ञानमा महिला र बालिकाहरुमा लगानी गर्नु ।’

यहाँ म सानो किस्सा प्रस्तुत गर्दैछु, छिमेकी राष्ट्र भारतमा वैज्ञानिकहरुको स्पेस प्रविधिमा पछिल्लो समय भएको योगदानको आँकलन । जसमा महिला वैज्ञानिकहरुको योगदानको सराहना विश्वले गरेको पाइन्छ । ‘इस्रो’ नामक ‘स्पेस’ परियोजनामा भारतबाट महिला वैज्ञानिकहरु छनौट गरिएको थियो । उनीहरुको योगदान र विद्धताले गर्दा भारतले सन् २०१२ को अप्रिल महिनाबाट शुरु भएको ‘मार्स अर्विट मिशन’ केवल १८ महिनामा पूरा गरेको थियो । यस विषयमा विश्वभरि विभिन्न वृत्तचित्र र चलचित्रहरु बनेका पाइन्छन् । आधुनिक विश्वमा विज्ञान र प्रविधि अनि नवप्रवर्तनमा महिलाहरुको योगदानको कदर गर्ने विशशेष दिन फेवु्रअरी ११ मा यहाँहरुलाई स्वागत छ ।

अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा विकास लक्ष्य हासिल गर्न विज्ञान र लैङ्गिक समानता दुवै महत्वपूर्ण छन् । पछिल्लो १५ वर्षमा, विश्व समुदायले विज्ञानमा महिलाहरूको उत्साहपूर्ण संलग्नता गराउन प्रयासरत छ । यद्यपि महिला अथवा केटीहरु विज्ञानमा पूर्णतया आफ्नो सहभागिता जनाउन असक्षम भएको देखिन्छ । यो अवस्थामा विश्वभरका वैज्ञानिक रिसर्च गर्ने व्यक्तिहरुमा ३० प्रतिशत भन्दा कम महिलाहरूको संलग्नता भएको पाइएको छ । यो आँकडा पुरुषको तुलनामा निक्कै कम हो ।

अध्ययनकै क्रममा रहेका छोरीहरुले आफ्नो उच्च शिक्षामा विज्ञान विषय रोजेर अघि बढ्नेमा कम उत्साह देखाएका छन । विज्ञहरुका अनुमान अनुसार, हाम्रो समाजमा लामो समय अघिदेखि रहेको लैङ्गिक असमानताकै कारण महिलालाई यो वैज्ञानिक युगमा पनि विज्ञानतिर कुनै आकर्षण नभएको हुन सक्छ ।

हामी महिलाको सशक्तिकरण, महिलाको सहभागिताबारे अनेकन कुराकानी गर्छौ । महिला समानताका लागि थुप्रै पहल संसारभरि नै हुने गर्छ । तर, दिन–प्रतिदिन विज्ञानको महत्व बढिरहेको योे युगमा पनि हामी कहाँ महिलाहरु विज्ञानमै पछाडि रहे भने आउँदो समयमा के महिला–सशक्तिकरण सम्भव छ त ? हामीमध्ये धेरैले यो कुरा सोचेका छैनौ होला ।

त्यसैकारण हरेक वर्षको फेवु्रअरी ११ का दिन संयुक्त राष्ट्र संघले यो चिन्ताको विषयमा विचार–मन्थन चलाउन र जागरण अभियान निम्ति आजको दिनलाई निकै महत्व दिने गरेको छ । उसले दिवसका रुपमा लिन र उत्सवका रुपमा मनाउन विश्वलाई प्रेरित गरिरहेको छ ।

महिलाहरुको विज्ञानमा समान पहुँच र उत्साहजनक उपस्थितिले मात्र महिला र पुरुषबीचको असमानता अन्तर घटाउन सक्छ । हामी ‘भ्यालेन्टाइन’ महिनामा छौं । यो बेला पुरुष मित्रहरुले आफ्नो प्रिय महिला मित्रहरुलाई थुप्रै तरिकाले सम्मान र माया प्रदान गरिनै रहेको छौं ।

यसै महिनामा परेको आजको दिनले पुरुष मित्रहरुलाई आफ्नो प्रिय महिला मित्रलाई विज्ञानसँगको संलग्नता र सहभागिता के÷कस्तो छ ? कसरी सुधार्न सकिन्छ भनी सोच्ने मौका दिएको छ । आजको दिनको महत्व विश्वभरिका महिलाले बुझ्न जरुरी छ ।

हाम्रो पात्रोका लागि सुयोग ढकाल



आउँदा दिनहरु

राशीफल

साहित्य / ब्लग

Liked by
Liked by
0 /600 characters
Hamro Patro - Connecting Nepali Communities
Hamro Patro is one of the first Nepali app to include Nepali Patro, launched in 2010. We started with a Nepali Calendar mobile app to help Nepalese living abroad stay in touch with Nepalese festivals and important dates in Nepali calendar year. Later on, to cater to the people who couldn’t type in Nepali using fonts like Preeti, Ganesh and even Nepali Unicode, we built nepali mobile keyboard called Hamro Nepali keyboard.