World Population Day | विश्व जनसंख्या दिवस | २०७८ असार २७ | Hamro Patro

आउँदा दिनहरु

राशीफल

साहित्य / ब्लग

Jun/Jul 2021
२०७८ असार
२७
आइतवार
Jul 11, 2021
Pratipada
विश्व जनसंख्या दिवस ( World Population Day )
MY NOTE
तपाईँले आजको मिति पछि को नोट हाल्नु भएको छैन । तपाईँले जन्मदिन, मिटिङ्ग, सम्झनु पर्ने कुराहरु, बिल तिर्ने दिन आदि नोटहरु टिप्न सक्नुहुन्छ ।

विश्व जनसंख्या दिवस




विश्व जनसंख्या दिवस विशेष अडियो सामग्री

सन् १९८९ बाट हरेक वर्ष विश्वभरिका जनसंख्याका मुद्दाहरूलाई सम्बोधन गर्ने हेतूले विश्व जनसंख्या दिवस मनाइन्छ । यो हरेक वर्ष जुलाई महिनाको ११ तारिखका दिन मनाइन्छ । रोचक कुरा त के छ भने सन् १९८७ को जुलाई ११ तारिखका दिन विश्वको जनसंख्या करिब ५ अरब पुगेको अवसरमा आयोजित ‘पपुलेशन समिट’ले यो दिवस मनाउने घोषणा गरेको हो ।

यस वर्ष सन् २०२१ मा ऋइख्क्ष्म् बलम द्यभथयलम भन्ने नाराका साथ जनसंख्या दिवस मनाइँदैछ । कोभिड जित्न समग्र विश्वलाई आह्वान गर्दै सन् २०२१ को यस दिवसमा अनेक कार्यक्रमहरू गरेर मनाँइदैछ । विश्वभरिको जनसंख्यालाई कसरी कोभिड विरुद्धको खोप लगाउने भन्ने चुनौति सबैका सामु छ । त्यो पृष्ठभूमिमा यो वर्ष २०२१ को जनसंख्या दिवसको सबैलाई अर्थपूर्ण छ ।

कोभिड–१९ विरुद्ध खोप लगाउँदै रोगसँग प्रतिरोध गर्ने क्षमता बढोस्, सबैमा शुभकामना ।

जनसंख्या वृद्धि वास्तवमा अवसर हो या चुनौति भन्ने विषयमा विवाद शुरु हुन थालेको छ । विक्रम सम्वत् २०५६ सालमा तत्कालीन नेपाल सरकारले विद्यालयमा ल्याएको नयाँ पाठ्यक्रम अनुसार जनसंख्या वृद्धि नराम्रो र यसको नियन्त्रण गर्नुपर्छ भनी हामीमध्ये धेरैलाई पढाइएको पनि छ ।

तर सधैं जनसंख्या वृद्धि नकारात्मक पनि हुँदैन । विश्वका विकसित भन्दा विकसित मुलुकहरूमा खस्कँदो जनसंख्याका कारण देशको भविष्य नकारात्मक बिन्दुमा पुगेका घटनाहरूले डरलाग्दो अवस्थाको सृजना गरेको छ । मान्छेहरू बच्चा जन्माउन भन्दा पनि काम, विकास र नवप्रर्वतनमा लागेका कारण यसो भएको हो ।

जनसंख्या थोरै भएमा थोरै श्रोतले पनि गुणस्तरयुक्त जीवन धान्न मिल्ने तथ्य आफ्नो ठाउँमा छ । तथापि विकास अनि समृद्धिका लागि चाहिने जनशक्तिको पूर्णता पनि जनसंख्याले नै गर्ने त हो । अनि सन्तुलित जनसंख्या बेगर कुनै पनि देशको सुरक्षा, विकास दीगो भविष्यको कल्पना पनि गर्न सकिन्न ।

विश्वको शक्तिकेन्द्र तथा विश्वको जनसंख्यामा आफ्नो अधिकतम स्थान राख्ने चीनले बढ्दो जनसंख्याको भय बुझेर ‘एक सन्तान प्रणाली’ लागू गरेको थियो । तर पछिल्लो समय जनसंख्याको निश्चित स्तर हासिल गर्न लामो समयको अध्ययनपश्चात् सन् २०१५ मा दुई सन्तान जन्माउन अनुमति मात्र होइन कि आफ्ना नागरिकलाई आह्वान नै गरेको छ ।

यस्तै संसारमै सबैभन्दा व्यस्त जीवनशैली अपनाएका जापानीहरूलाई व्यक्तिगत तथा पारिवारिक समय निकाल्न तथा बढ्दो वृद्ध–वृद्धाहरूको जनसंख्यासंग तालमेल मिलाउन योजनासहितका सन्तान प्राप्ति अर्थात् बच्चा जन्माउन प्रेरित गरिन्छ । अन्य थुप्रै देशहरूमा जनसंख्याको एउटा निश्चित स्तर तथा सन्तान उत्पादनको निराशाजनक उदाहरणहरू बढ्न थालेका छन् ।

नेपाल, भारत र बङ्गलादेशमा भने ‘पपुलेशन बोनस’ भएको मानिन्छ । यसको अर्थ क्रियाशील जनंसख्या अर्थात् १६ देखि ४९ सम्मका जनसंख्या कूल जनसंख्याको ६० प्रतिशत भन्दा बढी हुनु हो । यी जनस्रोतलाई राम्ररी प्रयोग गर्न सके विकास पर छैन, तर दुर्भाग्य नेपाली जनशक्तिहरूको पसिना स्वदेश भन्दा विदेशमा चुहिरहेको छ । यसमा दोष प्रवासमा रोजगारी खोज्दै जानेहरूको भन्दा पनि जानैपर्ने वाध्यता सिर्जना गर्नेहरूको हो ।

उत्पादनमुखी उद्योग, कलकारखानाहरू विगतका राजनीतिक गतिविधिका कारण बन्द हुनु तथा यसको वृद्धि र विकासमा उद्योगी तथा व्यवसायीहरूसँग तालमेल गरेर रोजगारीका नयाँ सम्भावनामा काम गर्न नसक्नुमा, अनि पटके र यस अघिका अस्थायी सरकारहरू दोषी हुन् भन्नु यसमा दुईमत नहोला । यस्तो अवस्थामा व्यवसायीहरू पनि उत्पादनतर्फ ढुक्क हुन सकेका छैनन्, जसका कारण आयातमुखी कारोवार फस्टाउँदै गएको छ ।

खाडीको मरुभूमिमा हरियाली बनाउन सक्ने नेपाली पसिनाले आफ्नै हरियो देशलाई कहाँबाट कहाँ पुर्याउन सक्छन् होला । तर सम्भावनाका खोजीका शब्दमा मसी चोपिएको कहाँ छ र ?

हाल पनि २ करोड भन्दा धेरै महिलाहरूले गर्भनिरोधक साधनको सुरक्षित प्रयोग नगरेको तथ्यांक पनि छ । यस्ता विषयमा हामी सबै अनि सरोकारवालाहरूको ध्यान आज जाओस् । मानव बस्तीमा थोरै बच्चाहरूको संख्याले समृद्धि जनाउन सक्दैनन् । तर भएका बच्चाहरूको उचित स्याहार, सुसार, आहार अनि स्वास्थ दिन सक्नेगरी परिवारको योजना गर्नु बुद्धिमत्ता हो ।

सन्तानले डाँडाकाँडा ढाकून् भन्ने उक्तिलाई परिमार्जन गर्दै सन्तानको यश र कृतिले डाँडाकाँडा ढाक्न सक्नेगरी शिक्षा–दिक्षा र लालन–पालन गर्न सक्ने गक्ष सबैको होस् ।

बुबा, आमा, दाई, दिदी, बहिनी, भाई, काका, काकी, हजुरबुवा, हजुरआमा लगायत सम्पूर्ण नातागोता अनि साथीभाईहरूमा जनसंख्या दिवसको शुभकामना ।

हामी छौँ र त संसार छ ।
–––––––
हाम्रो पात्रोका लागि सुयोग ढकाल



आउँदा दिनहरु

राशीफल

साहित्य / ब्लग

Liked by
Liked by
0 /600 characters
Hamro Patro - Connecting Nepali Communities
Hamro Patro is one of the first Nepali app to include Nepali Patro, launched in 2010. We started with a Nepali Calendar mobile app to help Nepalese living abroad stay in touch with Nepalese festivals and important dates in Nepali calendar year. Later on, to cater to the people who couldn’t type in Nepali using fonts like Preeti, Ganesh and even Nepali Unicode, we built nepali mobile keyboard called Hamro Nepali keyboard.